Mantra 1
Sukta 8.64
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
उत्त्वा मन्दन्तु स्तोमाः कृणुष्व राधो अद्रिवः । अव ब्रह्मद्विषो जहि ॥
Samhita Patha (IAST)
उत्त्वा॑ मन्दन्तु॒ स्तोमा॑: कृणु॒ष्व राधो॑ अद्रिवः । अव॑ ब्रह्म॒द्विषो॑ जहि ॥
Transliteration
úttvā mandantu stómāḥ kṛṇúṣva rā́dho adrivaḥ | áva brahma-dvíṣo jahi ||
Translation
May the hymns uplift and gladden thee; O wielder of the thunderstone, create for us the plenitude. Strike down those who hate the sacred Word—those forces that oppose the soul’s truth.
Padapatha (Word Analysis)
उत् । त्वा॒ । म॒न्द॒न्तु॒ । स्तोमाः॑ । कृ॒णु॒ष्व । राधः॑ । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । अव॑ । ब्र॒ह्म॒ऽद्विषः॑ । ज॒हि॒ ॥उत् । त्वा । मन्दन्तु । स्तोमाः । कृणुष्व । राधः । अद्रिवः । अव । ब्रह्मद्विषः । जहि ॥ut | tvā | mandantu | stomāḥ | kṛṇuṣva | rādhaḥ | adri-vaḥ | ava | brahma-dviṣaḥ | jahi
Word by Word
उत्up, forth; (intensifier)
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग) अथवा अव्यय ‘उत्/उद्’
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्दन्तुlet (them) gladden/rejoice
मन्दन्तु:
Kartā (of the action ‘rejoice/gladden’)
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘हर्षणे/प्रमोदने’)
स्तोमाःpraises, hymns
स्तोमाः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
कृणुष्वdo/make (for yourself); grant
कृणुष्व:
— (मुख्य क्रिया; कर्ता = त्वम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; ‘करणे’)
राधःwealth, bounty, gift
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस्/राधः (प्रातिपदिक; ‘दान/समृद्धि’)
अद्रिवःO wielder of the stone/bolt (Indra)
अद्रिवः:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (epithet) / Adjective
Rootअद्रि-वस् (प्रातिपदिक; ‘अद्रि’=वज्र/शिला/सोमपेषण-शिला; ‘वस्’=धारक)
अवdown, away; (intensifier)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
ब्रह्मद्विषःhaters of sacred speech/prayer (brahman)
ब्रह्मद्विषः:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्म-द्विष् (समास; ‘ब्रह्म’ + ‘द्विष्’=द्वेष्टा)
जहिstrike/kill, smite
जहि:
— (मुख्य क्रिया; कर्ता = त्वम्)
TypeVerb
Rootहन् (धातु; ‘हिंसागत्योः/वध’), लोट् में ‘जहि’