Mantra 6
Sukta 8.63
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रे विश्वानि वीर्या कृतानि कर्त्वानि च । यमर्का अध्वरं विदुः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रे॒ विश्वा॑नि वी॒र्या॑ कृ॒तानि॒ कर्त्वा॑नि च । यम॒र्का अ॑ध्व॒रं वि॒दुः ॥
Transliteration
índre víśvāni vīryā̀ kṛtā́ni kártvāṇi ca | yám arkā́ adhvaráṁ vidúḥ ||
Translation
In Indra are gathered all the hero-powers—those already accomplished and those still to be accomplished; him the illumined hymns know as the true movement of sacrifice (the inner offering-journey).
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रे॑ । विश्वा॑नि । वी॒र्या॑ । कृ॒तानि॑ । कर्त्वा॑नि । च॒ । यम् । अ॒र्काः । अ॒ध्व॒रम् । वि॒दुः ॥इन्द्रे । विश्वानि । वीर्या । कृतानि । कर्त्वानि । च । यम् । अर्काः । अध्वरम् । विदुः ॥indre | viśvāni | vīryā | kṛtāni | kartvāni | ca | yam | arkāḥ | adhvaram | viduḥ
Word by Word
इन्द्रेin/with respect to Indra
इन्द्रे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म (विदुः के कर्मरूपेण)
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
वीर्याheroic powers/deeds
वीर्या:
कर्म (विश्वानि ... वीर्या = ‘all heroic deeds/powers’)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
कृतानिdone, accomplished
कृतानि:
विशेषण (वीर्या इत्यस्य)
TypeParticiple/Adjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
कर्त्वानिto be done, doable/that should be done
कर्त्वानि:
विशेषण (वीर्या इत्यस्य)
TypeGerundive/Adjectival verbal
Rootकृ (धातु) → कर्त्व (कृदन्त, तव्य/त्व्य-प्रत्यय; वैदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
यम्whom
यम्:
कर्म (विदुः के)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्काःhymns/songs of praise
अर्काः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
अध्वरम्the sacrifice, ritual
अध्वरम्:
कर्म (विदुः के; ‘अध्वरं विदुः’ = know the sacrifice/rite)
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
विदुःthey know
विदुः:
—
TypeVerb
Rootविद् (धातु: ‘to know’)