HomeRig VedaMandala 8Sukta 62Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 8.62

Devata: Indra

अहं च त्वं च वृत्रहन्त्सं युज्याव सनिभ्य आ । अरातीवा चिदद्रिवोऽनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥

अ॒हं च॒ त्वं च॑ वृत्रह॒न्त्सं यु॑ज्याव स॒निभ्य॒ आ । अ॒रा॒ती॒वा चि॑दद्रि॒वोऽनु॑ नौ शूर मंसते भ॒द्रा इन्द्र॑स्य रा॒तय॑: ॥

aháṃ ca tváṃ ca vṛtra-han tsáṃ yujyāva saníbhya ā́ | arātī-vā́ cid adri-vo'ánu nau śūra maṃsate bhadrā́ índrasya rātáyaḥ ||

I and you together, O slayer of Vṛtra, are yoked for the winning. Even the hostile will, O wielder of the thunderstone, follows our path of striving, O hero. Auspicious are the gifts of Indra.

अ॒हम् । च॒ । त्वम् । च॒ । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । सम् । यु॒ज्या॒व॒ । स॒निऽभ्यः॑ । आ । अ॒रा॒ति॒ऽवा । चि॒त् । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । अनु॑ । नौ॒ । शू॒र॒ । मं॒स॒ते॒ । भ॒द्राः । इन्द्र॑स्य । रा॒तयः॑ ॥अहम् । च । त्वम् । च । वृत्रहन् । सम् । युज्याव । सनिभ्यः । आ । अरातिवा । चित् । अद्रिवः । अनु । नौ । शूर । मंसते । भद्राः । इन्द्रस्य । रातयः ॥aham | ca | tvam | ca | vṛtra-han | sam | yujyāva | sani-bhyaḥ | ā | arāti-vā | ci t | adri-vaḥ | anu | nau | śūra | maṃsate | bhadrāḥ | indrasya | rātayaḥ

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootत्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वृत्रहन्O Vṛtra-slayer
वृत्रहन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
युज्यावmay we two be joined/yoked
युज्याव:
कर्तृ (द्वयोर्—अहम्, त्वम्)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु; युजँ समाधौ/युजँ योजने) + यक् (pass.)
सनीभ्यःfrom/for the gains, winnings
सनीभ्यः:
अपादान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार: ‘लाभेभ्यः/लाभानाम्’)
TypeNoun
Rootसनी (प्रातिपदिक; ‘प्राप्ति/लाभ’ अर्थे)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
अरातीवाhostile, ill-willed
अरातीवा:
कर्तृ (मंसते इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअराति (प्रातिपदिक; ‘अराति’ = शत्रुता/दुर्भाव) + वत्/वा (वेदिक-प्रत्ययः ‘युक्त/युक्तः’)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अद्रिवःO wielder of the stone/bolt (Indra)
अद्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootअद्रिवन् (प्रातिपदिक; अद्रि ‘वज्र/पाषाण’ + वन्)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
नौfor us two / of us two
नौ:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (मंसते इत्यस्य: ‘for us two/our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशूर (प्रातिपदिक)
मंसतेthinks, intends
मंसते:
कर्तृ (अन्तर्निहितः: अरातीवा…)
TypeVerb
Rootमन्/मंस् (धातु; मनँ ज्ञाने)
भद्राःauspicious, good
भद्राः:
कर्तृ (अस्ति-लोपे वाक्ये)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रातयःgifts, bounties
रातयः:
कर्तृ (नामवाक्ये: ‘भद्राः … रातयः’)
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; √रा/दा ‘to give’ से ‘दान/उपहार’)