HomeRig VedaMandala 8Sukta 61Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.61

Devata: Indra

उग्रबाहुर्म्रक्षकृत्वा पुरंदरो यदि मे शृणवद्धवम् । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे ॥

उ॒ग्रबा॑हुर्म्रक्ष॒कृत्वा॑ पुरंद॒रो यदि॑ मे शृ॒णव॒द्धव॑म् । व॒सू॒यवो॒ वसु॑पतिं श॒तक्र॑तुं॒ स्तोमै॒रिन्द्रं॑ हवामहे ॥

ugrá-bāhur mrakṣa-kṛ́tvā purandará yádi me śṛṇavád dhávam | vasū́yavo vásu-patiṃ śatákratuṃ stómair índraṃ havāmahe ||

If the strong-armed, the breaker of closed places, hears my call—then we who seek the true riches invoke Indra, the lord of plenitude, the hundred-powered, with our hymns.

उ॒ग्रऽबा॑हुः । म्र॒क्ष॒ऽकृत्वा॑ । पु॒र॒म्ऽद॒रः । यदि॑ । मे॒ । शृ॒णव॑त् । हव॑म् । व॒सू॒यवो॒ वसु॑पतिं श॒तक्र॑तु॒म् स्तोमै॒र् इन्द्र॑म् हवामहे ॥उग्रबाहुः । म्रक्षकृत्वा । पुरम्दरः । यदि । मे । शृणवत् । हवम् । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुम् स्तोमैर् इन्द्रम् हवामहे ॥ugra-bāhuḥ | mrakṣa-kṛtvā | puram-daraḥ | yadi | me | śṛṇavat | havam | vasūyavo vasupatiṃ śatakratum stomair indram havāmahe

उग्रबाहुःthe strong-armed (one)
उग्रबाहुः:
कर्तृ
TypeNoun (epithet)
Rootउग्र- + बाहु- (प्रातिपदिक) अथवा समास-प्रातिपदिक उग्रबाहु-
म्रक्षकृत्वाhaving smeared/daubed (i.e., after smearing)
म्रक्षकृत्वा:
करण/प्रकार (क्रियाविशेषण)
TypeGerund (absolutive)
Rootम्रक्ष् (धातु; ‘to smear/daub’) + कृत्वा (क्त्वा-प्रत्यय, √कृ) → समास/योग ‘म्रक्षं कृत्वा’
पुरंदरःthe fort-destroyer (Indra)
पुरंदरः:
कर्तृ (उग्रबाहुः/पुरंदरः = इन्द्रः)
TypeNoun (epithet)
Rootपुरं-दर (समास; पुर- ‘fort/city’ + √दॄ/दर् ‘to split/break’) → पुरंदर-
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (निपात)
मेto me / my
मे:
सम्प्रदान (श्रवणस्य ‘to me’) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शृणवत्may he hear
शृणवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति ‘to hear’)
हवम्the invocation/call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव- (प्रातिपदिक; ‘call/invocation’)
वसूयवःwe, the wealth-seekers
वसूयवः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootवसूयु- (प्रातिपदिक; ‘desiring wealth’, from वसु + desiderative sense)
वसुपतिम्the lord of wealth
वसुपतिम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootवसु- + पति- (समास-प्रातिपदिक वसुपति-)
शतक्रतुम्the hundred-powered/ hundred-skilled (Indra)
शतक्रतुम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootशत- + क्रतु- (समास-प्रातिपदिक शतक्रतु-)
स्तोमैःwith hymns/praises
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम- (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते ‘to call, invoke’)