Mantra 46
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva lineage (hymn context)
Devata: Indra (hymn frame), with dānastuti-style self-reference
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh-family; requires count
Samhita Patha (Devanagari)
शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे । राधांसि याद्वानाम् ॥
Samhita Patha (IAST)
श॒तम॒हं ति॒रिन्दि॑रे स॒हस्रं॒ पर्शा॒वा द॑दे । राधां॑सि॒ याद्वा॑नाम् ॥
Transliteration
śatáṃ aháṃ tiríndire sahásraṃ párśāvā́ dade | rā́dhāṃsi yā́dvānām ||
Translation
A hundred I gave at Tirindira, a thousand at Parśāva—gifts of plenitude to the Yādvas: powers of increase bestowed when the inner victory is established.
Padapatha (Word Analysis)
श॒तम् । अ॒हम् । ति॒रिन्दि॑रे । स॒हस्र॑म् । पर्शौ॑ । आ । द॒दे॒ । राधां॑सि । याद्वा॑नाम् ॥शतम् । अहम् । तिरिन्दिरे । सहस्रम् । पर्शौ । आ । ददे । राधांसि । याद्वानाम् ॥śatam | aham | tirindire | sahasram | parśau | ā | dade | rādhāṃsi | yādvānām
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (परिमाण-विशेषणम्)
TypeNoun (numeral)
Rootशत (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तिरिन्दिरेO Tirindira (name/epithet addressed)
तिरिन्दिरे:
सम्बोधन (कारकातीत)
TypeNoun (proper name, vocative)
Rootतिरिन्दिर (प्रातिपदिक; देवता/सम्बोधन-नाम)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म (परिमाण-विशेषणम्)
TypeNoun (numeral)
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
पर्शावाribs/sides (as gifts; lit. ‘ribs’)
पर्शावा:
कर्म (दत्त-वस्तु)
TypeNoun
Rootपर्शु/पर्शु- (प्रातिपदिक; ‘पर्शु’ = rib/side; द्विवचन-बहुवचनरूपे वैदिक-प्रयोगः)
ददेI have given / I gave
ददे:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
राधांसिbounties, gifts
राधांसि:
कर्म (दत्त-वस्तु)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
याद्वानाम्of the Yādvas (a people/clan)
याद्वानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (tribal name)
Rootयाद्व (प्रातिपदिक; जन/कुल-नाम)