Mantra 39
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify with metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
मन्दस्वा सु स्वर्णर उतेन्द्र शर्यणावति । मत्स्वा विवस्वतो मती ॥
Samhita Patha (IAST)
मन्द॑स्वा॒ सु स्व॑र्णर उ॒तेन्द्र॑ शर्य॒णाव॑ति । मत्स्वा॒ विव॑स्वतो म॒ती ॥
Transliteration
mándasvā sú svaḥnáre uténdra śaryaṇā́vati | mátsvā vívasvato matī́ ||
Translation
Become blissful, O Indra, O hero of the luminous heaven; and in the abundance of śaryaṇā, take joy. Be intoxicated with the inspired thought of the radiant one (Vivasvat): let that light-born vision make thee active in us.
Padapatha (Word Analysis)
मन्द॑स्व । सु । स्वः॑ऽनरे । उ॒त । इ॒न्द्र॒ । श॒र्य॒णाऽव॑ति । मत्स्व॑ । विव॑स्वतः । म॒ती ॥मन्दस्व । सु । स्वःनरे । उत । इन्द्र । शर्यणावति । मत्स्व । विवस्वतः । मती ॥mandasva | su | svaḥ-nare | uta | indra | śaryaṇāvati | matsva | vivasvataḥ | matī
Word by Word
मन्दस्वbe exhilarated / become joyful
मन्दस्व:
—
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु) / मन्द (प्रातिपदिक) → मन्दस्व (आत्मनेपद-आज्ञार्थ)
सुwell, thoroughly
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
स्वर्णरःO golden/bright one (Indra)
स्वर्णरः:
Kartā (सम्बोधन-विशेषण) / संबोधन
TypeNoun/Adjective
Rootस्वर्णर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः ‘सु-वर्ण/स्वर्ण-युक्त’)
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
शर्यणावतिin/at Sharyanāvatī (the Sharyanāvat place/stream)
शर्यणावति:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootशर्यणावत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय ‘युक्त/सम्पन्न’)
मत्स्वrejoice / be intoxicated (with Soma)
मत्स्व:
—
TypeVerb
Rootमद् (धातु) → मत्स्व (आत्मनेपद-आज्ञार्थ)
विवस्वतःof Vivasvat (the shining one, Sun)
विवस्वतः:
Apādāna (स्रोत/उद्गम-भावे) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक; ‘प्रकाशमान/सूर्य’)
मतीin/with the hymn-thought (inspired praise)
मती:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमती (प्रातिपदिक; मति- ‘विचार/स्तुति/प्रेरणा’)