Mantra 31
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (explicitly: Kaṇvāsaḥ)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम् । उतो शविष्ठ वृष्ण्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
कण्वा॑स इन्द्र ते म॒तिं विश्वे॑ वर्धन्ति॒ पौंस्य॑म् । उ॒तो श॑विष्ठ॒ वृष्ण्य॑म् ॥
Transliteration
kaṇvā́sa indra te matíṃ víśve vardhanti paúṃsyam | utó śaviṣṭha vṛ́ṣṇyam ||
Translation
The Kaṇvas, O Indra, all strengthen your inspired thought—your manly power; and also, O most forceful, your virile might: by our increasing of the divine intention, the victorious energy grows in us.
Padapatha (Word Analysis)
कण्वा॑सः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । म॒तिम् । विश्वे॑ । व॒र्ध॒न्ति॒ । पौंस्य॑म् । उ॒तो इति॑ । श॒वि॒ष्ठ॒ । वृष्ण्य॑म् ॥कण्वासः । इन्द्र । ते । मतिम् । विश्वे । वर्धन्ति । पौंस्यम् । उतो इति । शविष्ठ । वृष्ण्यम् ॥kaṇvāsaḥ | indra | te | matim | viśve | vardhanti | paiṃsyam | uto iti | śaviṣṭha | vṛṣṇyam
Word by Word
कण्वासःthe Kaṇvas (seers)
कण्वासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्प्रदान (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मतिम्thought; hymn/poetic inspiration
मतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
विश्वेall (of them)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
वर्धन्तिthey increase; they strengthen
वर्धन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
पौंस्यम्manly power; prowess
पौंस्यम्:
कर्म (वर्धन्ति—what is increased)
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक; ‘manly power/virility’)
उतोand also; moreover
उतो:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय) + उ (निपात) → उतो
शविष्ठO most mighty
शविष्ठ:
सम्प्रदान (सम्बोधन/आह्वान)
TypeAdjective (vocative)
Rootशविष्ठ (विशेषण-प्रातिपदिक; superlative of शवीयस्/शवस् ‘strong’)
वृष्ण्यम्bull-like might; heroic vigor
वृष्ण्यम्:
कर्म (elliptic: ‘[they increase]’)
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘bull-like strength/heroic vigor’)