Mantra 3
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् । जामि ब्रुवत आयुधम् ॥
Samhita Patha (IAST)
कण्वा॒ इन्द्रं॒ यदक्र॑त॒ स्तोमै॑र्य॒ज्ञस्य॒ साध॑नम् । जा॒मि ब्रु॑वत॒ आयु॑धम् ॥
Transliteration
kaṇvā́ índraṃ yád ákrata stómair yajñásya sā́dhanam | jā́mi brúvata ā́yudham ||
Translation
When the Kaṇvas fashioned Indra by hymns as the effective power of the sacrifice, they spoke as kin, forging a weapon of speech—mantra made sharp for the battle of light.
Padapatha (Word Analysis)
कण्वाः॑ । इन्द्र॑म् । यत् । अक्र॑त । स्तोमैः॑ । य॒ज्ञस्य॑ । साध॑नम् । जा॒मि । ब्रु॒व॒ते॒ । आयु॑धम् ॥कण्वाः । इन्द्रम् । यत् । अक्रत । स्तोमैः । यज्ञस्य । साधनम् । जामि । ब्रुवते । आयुधम् ॥kaṇvāḥ | indram | yat | akrata | stomaiḥ | yajñasya | sādhanam | jāmi | bruvate | āyudham
Word by Word
कण्वाःthe Kaṇvas (seers)
कण्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यत्which/that (as/when)
यत्:
कर्म (अक्रत इत्यस्य) / सम्बन्धसूचक
TypePronoun/Relative
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अक्रतthey made / fashioned
अक्रत:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
स्तोमैःwith hymns of praise
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
साधनम्the accomplisher / means of accomplishment
साधनम्:
कर्म (इन्द्रम् इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण-भावः) अथवा कर्म (अक्रत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक) < साध् (धातु) + ल्युट्
जामिintimately / familiarly (as kin)
जामि:
क्रियाविशेषण (ब्रुवत) / प्रकार
TypeIndeclinable (usage) / Adverbial
Rootजामि (अव्यय/प्रातिपदिक; ‘निकट/सहज/समान’)
ब्रुवतspeaking / uttering
ब्रुवत:
कर्तृ-विशेषण (कण्वाः) / सहक्रिया
TypeVerb (participle)
Rootब्रू (धातु)
आयुधम्weapon
आयुधम्:
कर्म (ब्रुवत इत्यस्य) / उक्त-वस्तु
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)