Mantra 23
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम् । उत प्रजां सुवीर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
आ न॑ इन्द्र म॒हीमिषं॒ पुरं॒ न द॑र्षि॒ गोम॑तीम् । उ॒त प्र॒जां सु॒वीर्य॑म् ॥
Transliteration
ā́ na indra mahī́m íṣam púraṃ na darṣi gómatīm | utá prajā́ṃ su-vī́ryam ||
Translation
Come to us, O Indra, with a vast nourishing force—like a stronghold rich in rays—and grant also the begetting of the soul’s true offspring and the plenitude of heroic energy.
Padapatha (Word Analysis)
आ । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । म॒हीम् । इष॑म् । पुर॑म् । न । द॒र्षि॒ । गोऽम॑तीम् । उ॒त । प्र॒ऽजाम् । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥आ । नः । इन्द्र । महीम् । इषम् । पुरम् । न । दर्षि । गोमतीम् । उत । प्रजाम् । सुवीर्यम् ॥ā | naḥ | indra | mahīm | iṣam | puram | na | darṣi | go--matīm | uta | pra-jām | su-vīryam
Word by Word
आhither, towards (invocation/approach)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana (addressed deity)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
महीम्great
महीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमही (स्त्री; ‘मह्’/‘महत्’ भाव)
इषम्refreshment, nourishment, strength
इषम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक: इष् f.)
पुरम्a stronghold, fortress
पुरम्:
Karma (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
दर्षिshow (to us), reveal
दर्षि:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश्
गोमतीम्rich in cows, cattle-abounding
गोमतीम्:
Karma (उपमान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक)
उतand also, moreover
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
प्रजाम्offspring, progeny
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
सुवीर्यम्good heroism, excellent manly power
सुवीर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुवीर्य (प्रातिपदिक; सु- + वीर्य)