Mantra 22
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
तवेदिन्द्र प्रणीतिषूत प्रशस्तिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
तवेदि॑न्द्र॒ प्रणी॑तिषू॒त प्रश॑स्तिरद्रिवः । य॒ज्ञो वि॑तन्त॒साय्य॑: ॥
Transliteration
tavéd indra pra-nī́tiṣūta práśastir adri-vaḥ | yajñó vitantasā́yyaḥ ||
Translation
O Indra, in your leadings indeed are praise and right direction, O wielder of the stone; and the sacrifice is spread out in its full extension—so the inner offering may travel safely to its goal.
Padapatha (Word Analysis)
तव॑ । इत् । इ॒न्द्र॒ । प्रऽनी॑तिषु । उ॒त । प्रऽश॑स्तिः । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । य॒ज्ञः । वि॒त॒न्त॒साय्यः॑ ॥तव । इत् । इन्द्र । प्रनीतिषु । उत । प्रशस्तिः । अद्रिवः । यज्ञः । वितन्तसाय्यः ॥tava | it | indra | pra-nītiṣu | uta | pra-śastiḥ | adri-vaḥ | yajñaḥ | vitantasāyyaḥ
Word by Word
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / युष्मद्
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
प्रणीति-षुin (your) guidances/leadings
प्रणीति-षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रणीति- (प्र + √नी ‘to lead’ > प्रणीति ‘leading, guidance, conduct’)
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
प्रशस्तिःpraise, laudation
प्रशस्तिः:
कर्तृ (of implied ‘is/exists’)
TypeNoun
Rootप्रशस्ति- (प्र + √शंस् ‘to praise’ > प्रशस्ति ‘praise, laudation’)
अद्रिवःO stone/bolt-bearing one
अद्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootअद्रिवन्- (अद्रि ‘stone’ + -वन् ‘possessing’; epithet of Indra ‘stone/bolt-bearing’)
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयज्ञ-
वितन्तसैfor spreading/expanding
वितन्तसै:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerbal noun / Infinitival form
Rootवि-तन्तस्- (वि + √तन् ‘to stretch’ > वितन्तस् ‘spreading, extension’; here as dat.-infinitival form)
आtowards, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
साय्यः(as) companionship/help; allied support
साय्यः:
कर्तृ/विशेषणभाव (predicate to यज्ञः) بحسب संदर्भ
TypeNoun/Abstract
Rootसाय्य- (सह/सा + √इ ‘to go’ > ‘going together’; ‘companionship, fellowship’; also ‘help, alliance’)