Mantra 20
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kāṇva authorship typical for RV 8.6)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable for RV 8.6; verse-level metrical verification recommended)
Samhita Patha (Devanagari)
या इन्द्र प्रस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन् । परि धर्मेव सूर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
या इ॑न्द्र प्र॒स्व॑स्त्वा॒सा गर्भ॒मच॑क्रिरन् । परि॒ धर्मे॑व॒ सूर्य॑म् ॥
Transliteration
yā́ indra pra-sváḥ tvā āsā́ gárbham ácakriran | pári dhármeva sū́ryam ||
Translation
O Indra, those forward-moving powers fashioned you as a wombed formation, as if enclosing the Sun within the law of right order—so that the Light may be held, protected, and made ready for manifestation in us.
Padapatha (Word Analysis)
याः । इ॒न्द्र॒ । प्र॒ऽस्वः॑ । त्वा॒ । आ॒सा । गर्भ॑म् । अच॑क्रिरन् । परि॑ । धर्म॑ऽइव । सूर्य॑म् ॥याः । इन्द्र । प्रस्वः । त्वा । आसा । गर्भम् । अचक्रिरन् । परि । धर्मइव । सूर्यम् ॥yāḥ | indra | pra-svaḥ | tvā | āsā | garbham | acakriran | pari | dharma-iva | sūryam
Word by Word
याःwhich (women/ones), who
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रस्वस्त्वासाःthe well-being-bringing (women), auspicious ones
प्रस्वस्त्वासाः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootप्र-स्वस्त्वास (प्रातिपदिक; ‘स्वस्ति/स्वस्त्व’ + -आस)
गर्भम्embryo, womb-child
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
अचक्रिरन्they fashioned/made
अचक्रिरन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चक्रि- (परिपूर्ण/इंटेन्सिव्-आधार), लुङ्
परिaround, all around
परि:
उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
धर्माby/with a support; (as) a prop, foundation
धर्मा:
करण (उपमान-आधारः)
TypeNoun
Rootधर्मन् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान-सूचक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म (परि-इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)