Mantra 17
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत् । तमोभिरिन्द्र तं गुहः ॥
Samhita Patha (IAST)
य इ॒मे रोद॑सी म॒ही स॑मी॒ची स॒मज॑ग्रभीत् । तमो॑भिरिन्द्र॒ तं गु॑हः ॥
Transliteration
yá imé ródasī mahī́ samīcī́ samajagrabhīt | támobhir indra táṃ guhaḥ ||
Translation
He who seized together these two great Worlds, the Heaven and the Earth, drawing them into right facing—him, O Indra, you hid with darknesses: the concealed power waiting to be released into light.
Padapatha (Word Analysis)
यः । इ॒मे इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒ही इति॑ । स॒मी॒ची इति॑ स॒म्ऽई॒ची । स॒म्ऽअज॑ग्रभीत् । तमः॑ऽभिः । इ॒न्द्र॒ । तम् । गु॒हः॒ ॥यः । इमे इति । रोदसी इति । मही इति । समीची इति सम्ईची । सम्अजग्रभीत् । तमःभिः । इन्द्र । तम् । गुहः ॥yaḥ | ime iti | rodasī iti | mahī iti | samīcī itisam-īcī | sam-ajagrabhīt | tamaḥ-bhiḥ | indra | tam | guhaḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika ‘ya-’)
इमेthese two
इमे:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāma-prātipadika)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootरोदसी (prātipadika; dual of ‘rodas-’)
महीgreat
मही:
Karma
TypeAdjective
Rootमही (prātipadika; from मह्/महā ‘great’)
समीचीfacing each other / in mutual correspondence
समीची:
Karma
TypeAdjective
Rootसमीची (prātipadika; from सम् + अञ्च् ‘to turn/face’)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (upasarga)
अजग्रभीत्seized, grasped
अजग्रभीत्:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) with reduplication (जग्रभ्) + आङ् (ā-) ; aorist formation
तमःdarkness
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस् (prātipadika)
भिःwith (by means of)
भिः:
Karaṇa
TypePostpositional ending (vibhakti)
Rootभिस् (instrumental plural ending)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (proper name)
Rootइन्द्र (prātipadika)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
गुहःyou hide / conceal
गुहः:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Rootगुह् (धातु ‘to hide/conceal’)