Mantra 10
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (speaker voice foregrounded)
Devata: Indra-context hymn, but this verse foregrounds Ṛta and Sūrya-like birth (illumination); devatā-function: solar truth-consciousness
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अहमिद्धि पितुष्परि मेधामृतस्य जग्रभ । अहं सूर्य इवाजनि ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒हमिद्धि पि॒तुष्परि॑ मे॒धामृ॒तस्य॑ ज॒ग्रभ॑ । अ॒हं सूर्य॑ इवाजनि ॥
Transliteration
ahám íd dhí pitúṣ pári medhā́m ṛtásya jagrábha | aháṃ sū́rya ivājani ||
Translation
I indeed, from around the Father, have seized the wisdom of Ṛta; I am born like the Sun—rising into a clear, sovereign illumination.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒हम् । इत् । हि । पि॒तुः । परि॑ । मे॒धाम् । ऋ॒तस्य॑ । ज॒ग्रभ॑ । अ॒हम् । सूर्यः॑ऽइव । अ॒ज॒नि॒ ॥अहम् । इत् । हि । पितुः । परि । मेधाम् । ऋतस्य । जग्रभ । अहम् । सूर्यःइव । अजनि ॥aham | it | hi | pituḥ | pari | medhām | ṛtasya | jagrabha | aham | sūryaḥ-iva | ajani
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
पितुःof (my/the) father
पितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
परिfrom around; from (in the sense ‘from the side of’)
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
मेधाम्wisdom, intelligence
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
जग्रभI have seized/taken/received
जग्रभ:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) < redupl. perfect
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
उपमान/समानााधिकरण (इव-निर्दिष्ट)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अजनिI was born; I came into being
अजनि:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)