HomeRig VedaMandala 8Sukta 50Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.50

Rishi: Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.50 uncertain in this excerpt
Devata: Soma (Indu), with epithets of wealth/plenitude; invoked as an inner power of delight
Chandas: Jagatī (probable for many verses in RV 8.50; exact metrical scan required for confirmation)

अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः क्षरन्ति धीतयः । आ त्वा वसो हवमानास इन्दव उप स्तोत्रेषु दधिरे ॥

अ॒ने॒हसं॑ वो॒ हव॑मानमू॒तये॒ मध्व॑: क्षरन्ति धी॒तय॑: । आ त्वा॑ वसो॒ हव॑मानास॒ इन्द॑व॒ उप॑ स्तो॒त्रेषु॑ दधिरे ॥

anéháṃsaṃ vo hávamānam ūtáye mádhvaḥ kṣaranti dhītáyaḥ | ā́ tvā vaso hávamānāsa índava úpa stótreṣu dadhire ||

O Rich One, when we call to you for help, our illumined thoughts pour out sweetness like honey-wine. These pressing-drops, invoking you, set you here—near, within our hymns—so that your force may work in the consciousness.

अ॒ने॒हस॑म् । वः॒ । हव॑मानम् । ऊ॒तये॑ । मध्वः॑ । क्ष॒र॒न्ति॒ । धी॒तयः॑ । आ । त्वा॒ । व॒सो॒ इति॑ । हव॑मानासः । इन्द॑वः । उप॑ । स्तो॒त्रेषु॑ । द॒धि॒रे॒ ॥अनेहसम् । वः । हवमानम् । ऊतये । मध्वः । क्षरन्ति । धीतयः । आ । त्वा । वसो इति । हवमानासः । इन्दवः । उप । स्तोत्रेषु । दधिरे ॥anehasam | vaḥ | havamānam | ūtaye | madhvaḥ | kṣaranti | dhītayaḥ | ā | tvā | vaso iti | havamānāsaḥ | indavaḥ | upa | stotreṣu | dadhire

अनेहसम्unfailing, not sluggish
अनेहसम्:
कर्म (हवमानम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनेहस् (प्रातिपदिक; a-नेहस्) अथवा नेहस्
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (सम्बोधन-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हवमानम्being invoked, called upon
हवमानम्:
कर्म (आ-गमनस्य/दधिरे इत्यस्य लक्ष्यः)
TypeVerb (participle)
Root√ह्वे (ह्वा) + शानच् → हवमान
ऊतयेfor help, for protection
ऊतये:
सम्प्रदान (for aid)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
मध्वःof sweetness / of honey (mead)
मध्वः:
सम्बन्ध (क्षरन्ति—कस्य?)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
क्षरन्तिthey flow, stream
क्षरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर्
धीतयःthoughts, hymnic inspirations
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think/meditate’)
hither, towards
:
क्रियाविशेषण (आ-गमन/आ-सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (दधिरे—whom?)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वसोO good one / O wealthy one
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक)
हवमानासःinvoking (you), calling
हवमानासः:
कर्तृ (दधिरे इत्यस्य)
TypeVerb (participle)
Root√ह्वे (ह्वा) + शानच् → हवमान
इन्दवःdrops (of Soma)
इन्दवः:
कर्तृ (हवमानासः इत्यस्य अपि)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
क्रियाविशेषण (निकटता/उपसर्पण)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
स्तोत्रेषुin the praises, among the hymns
स्तोत्रेषु:
अधिकरण (where/among)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed / have set (themselves)
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा