HomeRig VedaMandala 8Sukta 50Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 8.50

Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)
Devata: Indra (addressed as Vasu)
Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

यदीं सुतास इन्दवोऽभि प्रियममन्दिषुः । आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ॥

यदीं॑ सु॒तास॒ इन्द॑वो॒ऽभि प्रि॒यमम॑न्दिषुः । आपो॒ न धा॑यि॒ सव॑नं म॒ आ व॑सो॒ दुघा॑ इ॒वोप॑ दा॒शुषे॑ ॥

yád īṃ sutā́sa índavo 'bhí priyám amándiṣuḥ | ā́po na dhā́yi sávanaṃ me ā́ vaso dúghā iva úpa dā́śuṣe ||

When the pressed drops, the Indus, have exhilarated him toward what is dear, then my offering is set in place like waters. O Vasu (rich one), come near to the giver, as a milch-cow comes near to yield her nourishing flow.

यत् । ई॒म् । सु॒तासः॑ । इन्द॑वः । अ॒भि । प्रि॒यम् । अम॑न्दिषुः । आपः॑ । न । धा॒यि॒ । सव॑नम् । मे॒ । आ । व॒सो॒ इति॑ । दुघा॑ऽइव । उप॑ । दा॒शुषे॑ ॥यत् । ईम् । सुतासः । इन्दवः । अभि । प्रियम् । अमन्दिषुः । आपः । न । धायि । सवनम् । मे । आ । वसो इति । दुघाइव । उप । दाशुषे ॥yat | īm | sutāsaḥ | indavaḥ | abhi | priyam | amandiṣuḥ | āpaḥ | na | dhāyi | savanam | me | ā | vaso iti | dughāiva | upa | dāśuṣe

यद्when/if
यद्:
सम्बन्ध/अधिकरण (यदा-तदा सम्बन्धः; ‘यद्’ इति यत्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
ईम्indeed, just, then
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
सुतासःthe pressed (Soma-drops)
सुतासः:
कर्तृ (अमन्दिषुः इत्यस्य)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootसु- (धातु, ‘to press’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्दवःSoma-drops
इन्दवः:
कर्तृ (सुतासः इन्दवः = समनाधिकरण-कर्तृसमूहः)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियम्the dear (one/thing)
प्रियम्:
कर्म (अभि… अमन्दिषुः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अमन्दिषुःrejoiced, became glad
अमन्दिषुः:
क्रिया (कर्तृ: सुतासः इन्दवः; कर्म: प्रियम्)
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to rejoice, be glad’) + अ (आगम/वृद्धि) → अमन्दि- (लुङ्/परस्मैपद)
आपःwaters
आपः:
उपमान-कर्तृ (न… इव/न…; ‘like waters’)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; ‘water’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
धायिwas set/placed, was established
धायि:
क्रिया (कर्म: सवनम्; कर्तृ: अव्यक्त/सन्दर्भतः)
TypeVerb
Rootधा (धातु; ‘to place, set’) → धायि
सवनम्pressing, Soma-pressing (rite)
सवनम्:
कर्म (धायि)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; from √सु ‘pressing’)
मेto me / of me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (मम/मह्यम्—सन्दर्भानुसारः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
towards, hither
:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वसोO good one / O wealthy one
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक; ‘good, wealth’; also voc. of ‘Vasu’/‘wealthy one’)
दुघाःmilch-cows
दुघाः:
कर्तृ (उप… दाशुषे इत्यर्थे ‘approach the worshipper’)
TypeNoun
Rootदुघा (प्रातिपदिक; ‘milch-cow’, ‘giver of milk’)
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
उपnear, up to
उप:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
दाशुषेto the worshipper, to the giver
दाशुषे:
सम्प्रदान (यस्य समीपं/यस्यार्थं—‘to the giver/worshipper’)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; from √दाश् ‘to give, worship, offer’)