Mantra 28
Sukta 8.5
Rishi: Same as RV 8.5 cycle.
Devata: Aśvinau.
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-family (needs metrical audit).
Samhita Patha (Devanagari)
रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥
Samhita Patha (IAST)
रथं॒ हिर॑ण्यवन्धुरं॒ हिर॑ण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो॑ दिवि॒स्पृश॑म् ॥
Transliteration
ráthaṃ híraṇyavandhuraṃ híraṇyābhīśum aśvinā | ā hí sthā́tho divispṛ́śam ||
Translation
On the chariot yoked with golden harness, with golden reins, O Aśvins—stand forth and come: your movement touches heaven; let that higher reach enter our present journey.
Padapatha (Word Analysis)
रथ॑म् । हिर॑ण्यऽवन्धुरम् । हिर॑ण्यऽअभीशुम् । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । हि । स्थाथः॑ । दि॒वि॒ऽस्पृश॑म् ॥रथम् । हिरण्यवन्धुरम् । हिरण्यअभीशुम् । अश्विना । आ । हि । स्थाथः । दिविस्पृशम् ॥ratham | hiraṇya-vandhuram | hiraṇya-abhīśum | aśvinā | ā | hi | sthāthaḥ | divi-spṛśam
Word by Word
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
हिरण्यवन्धुरम्having golden fittings/fastenings
हिरण्यवन्धुरम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootहिरण्य-वन्धुर (समास; वन्धुर = रथबन्ध/युगबन्ध)
हिरण्याभीशुम्with golden reins
हिरण्याभीशुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootहिरण्य-आभीशु (समास; आभीशु = रश्मि/लगाम)
अश्विनाO Aśvins (Divine Horsemen)
अश्विना:
— (सम्बोधन)
TypeNoun (dual address)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
आhither, come
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थाथःyou two stand / are stationed
स्थाथः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: द्यौ/दिव्)
स्पृशम्touching/reaching
स्पृशम्:
कर्म (विशेषणरूपेण; रथम् इति)
TypeAdjective (participial)
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृश (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्तमानकृदन्त/विशेषणार्थ)