Mantra 20
Sukta 8.5
Rishi: Kāṇva (Kanva lineage)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (likely; verify per edition)
Samhita Patha (Devanagari)
तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे । वहतं पीवरीरिषः ॥
Samhita Patha (IAST)
तेन॑ नो वाजिनीवसू॒ पश्वे॑ तो॒काय॒ शं गवे॑ । वह॑तं॒ पीव॑री॒रिष॑: ॥
Transliteration
téna no vājinīvasū paśvé tokā́ya śáṃ gáve | váhatam pī́varīr íṣaḥ ||
Translation
By that (delight you accept), O possessors of plenitude of force, bring to us nurturing increase—well-being for our energies, for our growing soul-child, and for the luminous herds (rays of knowledge).
Padapatha (Word Analysis)
तेन॑ । नः॒ । वा॒जि॒नी॒व॒सू॒ इति॑ वाजिनीऽवसू । पश्वे॑ । तो॒काय॑ । शम् । गवे॑ । वह॑तम् । पीव॑रीः । इषः॑ ॥तेन । नः । वाजिनीवसू इति वाजिनीवसू । पश्वे । तोकाय । शम् । गवे । वहतम् । पीवरीः । इषः ॥tena | naḥ | vājinīvasūitivājinī-vasū | paśve | tokāya | śam | gave | vahatam | pīvarīḥ | iṣaḥ
Word by Word
तेनby that; with that
तेन:
करण (means/instrument)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान (beneficiary; for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजिनीवसूO Vājinīvasu (O you rich in swift steeds/wealth)
वाजिनीवसू:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवाजिनीवसु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: वाजिनी ‘swift/possessing steeds’ + वसु ‘good/wealth’)
पश्वेfor cattle
पश्वे:
सम्प्रदान (for the sake of)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
तोकायfor offspring/children
तोकाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
शम्well; auspiciously
शम्:
(क्रियाविशेषण) manner/benefactive particle
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय; ‘well, auspiciously’)
गवेfor the cow/cattle
गवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
वहतम्carry/convey (you two)!
वहतम्:
क्रिया (imperative); कर्ता = (युवाम्) addressed dual
TypeVerb
Rootवह् (धातु) ‘to carry, convey’
पीवरीःrich/abundant (things), fat (gifts)
पीवरीः:
कर्म (what is carried)
TypeAdjective (used substantively)
Rootपीवरी (प्रातिपदिक; ‘fat, rich, abounding’)
इषःrefreshments; nourishment; provisions
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment, strength, food’)