Mantra 16
Sukta 8.5
Rishi: Kāṇva (Kanva lineage; traditional attribution for RV 8.5)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā), the twin divine healers/riders
Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn 8.5 predominantly Triṣṭubh—verify per pada-count in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
पुरुत्रा चिद्धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः । वाघद्भिरश्विना गतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒रु॒त्रा चि॒द्धि वां॑ नरा वि॒ह्वय॑न्ते मनी॒षिण॑: । वा॒घद्भि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥
Transliteration
purutrā ciddhí vāṃ narā vihváyante manīṣíṇaḥ | vāghádbhir aśvinā gátam ||
Translation
Truly, in many places the illumined thinkers call you, O two heroic powers. O Aśvins, come with the seers’ uplifted utterance (that bears the offering) into our being.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒रु॒ऽत्रा । चि॒त् । हि । वा॒म् । न॒रा॒ । वि॒ऽह्वय॑न्ते । म॒नी॒षिणः॑ । वा॒घत्ऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥पुरुत्रा । चित् । हि । वाम् । नरा । विह्वयन्ते । मनीषिणः । वाघत्भिः । अश्विना । आ । गतम् ॥puru-trā | cit | hi | vām | narā | vi-hvayante | manīṣiṇaḥ | vāghat-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam
Word by Word
पुरुत्राin many places; in many ways
पुरुत्रा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरुत्रा (अव्यय-प्रातिपदिक; पुरु ‘many’ + -त्रा ‘in/at’)
चित्indeed; even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
हिfor; indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वाम्you two; of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नराO two men (Aśvins)
नरा:
—
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
विह्वयन्तेthey call; they invoke
विह्वयन्ते:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे/√ह्वा (आह्वाने) + वि-
मनीषिणःthe wise (men); the thoughtful
मनीषिणः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
वाघद्भिःwith singers/chanters (praisers)
वाघद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवाघत् (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
—
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
गतम्come (you two)!
गतम्:
Kriyā (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb (participle used imperatively)
Root√गम् (गतौ) → गत (कृदन्त, क्त)