Mantra 17
Sukta 8.5
Rishi: Kāṇva (Kanva lineage; traditional attribution for RV 8.5)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh (likely; verify per edition)
Samhita Patha (Devanagari)
जनासो वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंकृतः । युवां हवन्ते अश्विना ॥
Samhita Patha (IAST)
जना॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषो ह॒विष्म॑न्तो अरं॒कृत॑: । यु॒वां ह॑वन्ते अश्विना ॥
Transliteration
jánāso vṛktábarhiṣo havíṣmanto araṃkṛtáḥ | yuvā́ṃ havante aśvinā ||
Translation
The peoples, with the strewn sacred grass made ready, bearing the offering and rightly prepared, call you two, O Aśvins—so may your powers answer in us.
Padapatha (Word Analysis)
जना॑सः । वृ॒क्तऽब॑र्हिषः । ह॒विष्म॑न्तः । अ॒र॒म्ऽकृतः॑ । यु॒वाम् । ह॒व॒न्ते॒ । अ॒श्वि॒ना॒ ॥जनासः । वृक्तबर्हिषः । हविष्मन्तः । अरम्कृतः । युवाम् । हवन्ते । अश्विना ॥janāsaḥ | vṛkta-barhiṣaḥ | haviṣmantaḥ | aram-kṛtaḥ | yuvām | havante | aśvinā
Word by Word
जनासःthe people (worshippers)
जनासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक ‘जन’ < √जन् ‘जन्म/उत्पत्ति’)
वृक्तबर्हिषःhaving the sacrificial grass strewn/trimmed
वृक्तबर्हिषः:
कर्तृ (जनासः-विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootवृक्त-बर्हिस् (समास: वृक्त ‘कृत’ < √वृज्/√वृक् ‘छेदन/वर्जन’ + बर्हिस् ‘कुश-आसन/यज्ञ-स्तरण’)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्तृ (जनासः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (हविस् ‘oblational offering’ + मतुप् प्रत्यय)
अरंकृताःwell-prepared, duly arranged
अरंकृताः:
कर्तृ (जनासः-विशेषणम्)
TypeAdjective (PPP)
Rootअरं-कृत (उपपद-समास/कृदन्त: अरम् ‘सम्यक्/यथेष्टम्’ + √कृ ‘करणे’, क्त)
युवाम्you two
युवाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्वितीया-द्विवचन रूप) विशेषतः ‘युवाम्’
हवन्तेthey invoke/call
हवन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (आह्वाने) / √हू (आह्वाने) — आत्मनेपद
अश्विनाO Aśvins (you two horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (proper epithet)
Rootअश्विन् (देव-नाम; द्विवचन) < अश्व ‘horse’