HomeRig VedaMandala 8Sukta 49Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 8.49

Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; requires verification)

उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥

उ॒ग्रं न वी॒रं नम॒सोप॑ सेदिम॒ विभू॑ति॒मक्षि॑तावसुम् । उ॒द्रीव॑ वज्रिन्नव॒तो न सि॑ञ्च॒ते क्षर॑न्तीन्द्र धी॒तय॑: ॥

ugráṃ na vīráṃ namásópa sedima vibhūtím ákṣitāvasum | udrī́ iva vajrinn avató na siñcate kṣárantīndra dhītáyaḥ ||

To the fierce hero we sit near with our obeisance—your vast power, your undiminishing riches. Like a full water-skin that pours from above, so the inspired thoughts stream out, O Indra, from your thunder-bolt might.

उ॒ग्रम् । न । वी॒रम् । नम॑सा । उप॑ । से॒दि॒म॒ । विऽभू॑तिम् । अक्षि॑तऽवसुम् । उ॒द्रीऽइ॑व । व॒ज्रि॒न् । अ॒व॒तः । न । सि॒ञ्च॒ते । क्षर॑न्ति । इ॒न्द्र॒ । धी॒तयः॑ ॥उग्रम् । न । वीरम् । नमसा । उप । सेदिम । विभूतिम् । अक्षितवसुम् । उद्रीइव । वज्रिन् । अवतः । न । सिञ्चते । क्षरन्ति । इन्द्र । धीतयः ॥ugram | na | vīram | namasā | upa | sedima | vi-bhūtim | akṣita-vasum | udrī-iva | vajrin | avataḥ | na | siñcate | kṣaranti | indra | dhītayaḥ

उग्रम्fierce, mighty
उग्रम्:
कर्म (स्तुत्य/नमस्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वीरम्hero, champion
वीरम्:
कर्म (स्तुत्य/नमस्य-वस्तु)
TypeNoun/Adjective
Rootवीर (प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
सेदिमI have approached / I have sat down (near)
सेदिम:
कर्तृ (अहं—ऋषिः/स्तोतृ)
TypeVerb
Rootसद् (धातु) / √सद् ‘सीदति’
विभूतिम्manifest power, mighty presence
विभूतिम्:
कर्म (स्तुत्य-वस्तु/गुणः)
TypeNoun
Rootवि-भूति (प्रातिपदिक; वि + √भू)
अक्षितावसुम्whose wealth is imperishable / possessing un-decaying riches
अक्षितावसुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (compound)
Rootअक्षिता-वसु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; अक्षिता ‘अ-क्षि/अ-क्षय’ + वसु)
उद्रीवlike a swelling/raised stream (upward-flowing)
उद्रीव:
TypeIndeclinable
Rootउद् + रीव (अव्ययीभाव/निपात-प्रयोग; ‘उद्’ + ‘रीव’)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
अवतःof the helper/protector
अवतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootअवत (प्रातिपदिक; ‘अव’/‘अवत्’ = help/protection) अथवा ‘अवत’ (रक्षण/सहाय-सम्बन्धी)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सिञ्चतेpours, sprinkles
सिञ्चते:
कर्तृ (अवतः—उपमान-कर्तृ)
TypeVerb
Rootसिच् (धातु) √सिच्
क्षरन्तीflowing, streaming
क्षरन्ती:
कर्तृ (धीतेयः—प्रवहन्त्यः)
TypeVerb (participle)
Rootक्षर् (धातु) √क्षर्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धीतयःinspirations, hymns, thoughts
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; √धी ‘to think’)