HomeRig VedaMandala 8Sukta 47Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.47

Rishi: Not determinable from excerpt.
Devata: Ādityas.
Chandas: Not determinable with certainty from excerpt.

यस्मा अरासत क्षयं जीवातुं च प्रचेतसः । मनोर्विश्वस्य घेदिम आदित्या राय ईशतेऽनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

यस्मा॒ अरा॑सत॒ क्षयं॑ जी॒वातुं॑ च॒ प्रचे॑तसः । मनो॒र्विश्व॑स्य॒ घेदि॒म आ॑दि॒त्या रा॒य ई॑शतेऽने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒तयो॑ व ऊ॒तय॑: ॥

yásmā arā́sata kṣáyaṃ jīvā́tuṃ ca prá-cetasaḥ | mánoḥ víśvasya ghéd imá ādityā́ rāyá īśate 'néhaso va ūtáyaḥ su-ūtáyaḥ va ūtáyaḥ ||

To whom the fore-knowing ones granted a home and the power to live—of Manu, of all—these Ādityas are masters of the plenitudes. O unerring ones, your protections—your good protections—are our safeguards.

यस्मै॑ । अरा॑सत । क्षय॑म् । जी॒वातु॑म् । च॒ । प्रऽचे॑तसः । मनोः॑ । विश्व॑स्य । घ॒ । इत् । इ॒मे । आ॒दि॒त्याः । रा॒यः । ई॒श॒ते॒ । अ॒ने॒हसः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ । सु॒ऽऊ॒तयः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ ॥यस्मै । अरासत । क्षयम् । जीवातुम् । च । प्रचेतसः । मनोः । विश्वस्य । घ । इत् । इमे । आदित्याः । रायः । ईशते । अनेहसः । वः । ऊतयः । सुऊतयः । वः । ऊतयः ॥yasmai | arāsata | kṣayam | jīvātum | ca | pra-cetasaḥ | manoḥ | viśvasya | gha | it | ime | ādityāḥ | rāyaḥ | īśate | anehasaḥ | vaḥ | ūtayaḥ | su-ūtayaḥ | vaḥ | ūtayaḥ

यस्मैto whom
यस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) यस्-
अरा॑सतthey granted
अरा॑सत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरास् (दाने) / रा (दाने) — Vedic: ‘to grant, bestow’
क्षयम्dwelling, abode
क्षयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक) < √क्षि (क्षये/निवासे)
जी॒वातुम्life, living
जी॒वातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजीवातु (प्रातिपदिक) < √जीव् (जीवने)
and
:
(सम्बन्ध) समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
प्रचे॑तसःthe wise/foreknowing ones
प्रचे॑तसः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक) < √चित् (चेतने)
मन॑ोःof Manu
मन॑ोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
indeed
:
(सम्बन्ध) निपात
TypeIndeclinable
Root
इमःthese
इमः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) इम-
आदित्याĀdityas
आदित्या:
कर्तृ (इमः-आदित्या: apposition)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootरायि/राय (प्रातिपदिक) ‘wealth’
ईशतेrules, has power
ईशते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ईश् (ऐश्वर्ये)
अनेहसःof untroubled (wealth)
अनेहसः:
सम्बन्ध (विशेषण-षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअन्-एहस् (प्रातिपदिक) ‘without distress/need’
वःyour
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
ऊतयःhelps, aids
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय (nominal predicate)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < √अव् (रक्षणे) ‘help, aid’
सुतयःpressings (of Soma), libations
सुतयः:
कर्तृ/विधेय (parallel nominal)
TypeNoun
Rootसुति (प्रातिपदिक) < √सु (सवने/प्रसवे) ‘pressing, libation’
वःyour
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
ऊतयःhelps, aids
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय (refrain)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)