HomeRig VedaMandala 8Sukta 47Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 8.47

Rishi: Not determinable from provided excerpt alone (hymn header not included).
Devata: Vibhāvarī (radiant ‘Daughter of Heaven’), with Trita Āptya as destination
Chandas: Not determinable with certainty from excerpt; refrain suggests a structured strophic hymn.

यच्च गोषु दुष्ष्वप्न्यं यच्चास्मे दुहितर्दिवः । त्रिताय तद्विभावर्याप्त्याय परा वहानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

यच्च॒ गोषु॑ दु॒ष्ष्वप्न्यं॒ यच्चा॒स्मे दु॑हितर्दिवः । त्रि॒ताय॒ तद्वि॑भावर्या॒प्त्याय॒ परा॑ वहाने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒तयो॑ व ऊ॒तय॑: ॥

yác ca góṣu duḥ-svápnyaṃ yác cāsmé duhitar divaḥ | tritā́ya tád vibhāvari āptyā́ya párā vahānehasaḥ vo ūtáyaḥ su-ūtáyaḥ vo ūtáyaḥ ||

And whatever evil-dreaming is among our rays of light, and whatever is in us, O Daughter of Heaven—carry that away, O Radiant One, to Trita Āptya. May your harmless helps, your good helps, be with us.

यत् । च॒ । गोषु॑ । दुः॒ऽस्वप्न्य॑म् । यत् । च॒ । अ॒स्मे इति॑ । दु॒हि॒तः॒ । दि॒वः॒ । त्रि॒ताय॑ । तत् । वि॒भा॒ऽव॒रि॒ । आ॒प्त्याय॑ । परा॑ । व॒ह॒ । अ॒ने॒हसः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ । सु॒ऽऊ॒तयः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ ॥यत् । च । गोषु । दुःस्वप्न्यम् । यत् । च । अस्मे इति । दुहितः । दिवः । त्रिताय । तत् । विभावरि । आप्त्याय । परा । वह । अनेहसः । वः । ऊतयः । सुऊतयः । वः । ऊतयः ॥yat | ca | goṣu | duḥ-svapnyam | yat | ca | asme iti | duhitaḥ | divaḥ | tritāya | tat | vibhāvari | āptyāya | parā | vaha | anehasaḥ | vaḥ | ūtayaḥ | su-ūtayaḥ | vaḥ | ūtayaḥ

यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यत् ... तत्-सम्बन्धः)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गोषुamong the cows / in the cattle
गोषु:
अधिकारण (locative)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
दुष्ष्वप्न्यम्evil dream; ill-omen
दुष्ष्वप्न्यम्:
कर्म (यत् ... दुष्ष्वप्न्यम् = ‘evil dream/ill-omen’ as object of removal/transfer)
TypeAdjective/Noun
Rootदुष्-स्वप्न्य (प्रातिपदिक; दुष् + स्वप्न्य < स्वप्न)
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
अस्मेin us; among us
अस्मे:
अधिकारण (locative)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दुहितःO daughter
दुहितः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्- ‘sky’)
त्रितायto Trita
त्रिताय:
सम्प्रदान (dative)
TypeProper Noun
Rootत्रित (देवनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म (यत् ... तत् = ‘that (evil)’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विभावरिO Vibhāvarī (bright one; dawn/night-dispeller)
विभावरि:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootविभावरि (प्रातिपदिक; वि + भावरि ‘प्रकाशयित्री/रात्रि-नाशिनी’)
आप्त्यायto Āptya
आप्त्याय:
सम्प्रदान
TypeProper Noun/Epithet
Rootआप्त्य (प्रातिपदिक; patronymic of आप्त्य)
पराaway; forth
परा:
क्रियाविशेषण (directional)
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
वहcarry! convey!
वह:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
अनेहसःof distress; of harm
अनेहसः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of trouble/evil’
TypeNoun/Adjective
Rootअनेहस् (प्रातिपदिक; a- + नेहस् ‘trouble/evil’)
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतयःhelps; protections
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय (subject/predicate-noun: ‘helps (are)’)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
सुतयःSoma-pressings; libations
सुतयः:
कर्तृ/विधेय (apposition to ऊतयः)
TypeNoun
Rootसुति (प्रातिपदिक; from √सु ‘press/express Soma’)
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतयःhelps; protections
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय (refrain)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)