HomeRig VedaMandala 8Sukta 47Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 8.47

Rishi: Not determinable from provided excerpt alone (hymn header not included).
Devata: Ādityas
Chandas: Not determinable with certainty from excerpt; refrain suggests a structured strophic hymn.

आदित्या अव हि ख्यताधि कूलादिव स्पशः । सुतीर्थमर्वतो यथानु नो नेषथा सुगमनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

आदि॑त्या॒ अव॒ हि ख्यताधि॒ कूला॑दिव॒ स्पश॑: । सु॒ती॒र्थमर्व॑तो य॒थानु॑ नो नेषथा सु॒गम॑ने॒हसो॑ व ऊ॒तय॑: सु॒तयो॑ व ऊ॒तय॑: ॥

ādityā́ áva hí khyátādhi kū́lād iva spáśaḥ | su-tī́rtham árvato yáthā́nu no neṣathā su-gám anehasaḥ vo ūtáyaḥ su-ūtáyaḥ vo ūtáyaḥ ||

O Ādityas, look down—like watchers from a river-bank—and lead us along, as one leads horses, to a good ford, to an easy passage. May your harmless helps, your good helps, be with us.

आदि॑त्याः । अव॑ । हि । ख्यत॑ । अधि॑ । कूला॑त्ऽइव । स्पशः॑ । सु॒ऽती॒र्थम् । अर्व॑तः । य॒था॒ । अनु॑ । नः॒ । ने॒ष॒थ॒ । सु॒ऽगम् । अ॒ने॒हसः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ । सु॒ऽऊ॒तयः॑ । वः॒ । ऊ॒तयः॑ ॥आदित्याः । अव । हि । ख्यत । अधि । कूलात्इव । स्पशः । सुतीर्थम् । अर्वतः । यथा । अनु । नः । नेषथ । सुगम् । अनेहसः । वः । ऊतयः । सुऊतयः । वः । ऊतयः ॥ādityāḥ | ava | hi | khyata | adhi | kūlāt-iva | spaśaḥ | su-tīrtham | arvataḥ | yathā | anu | naḥ | neṣatha | su-gam | anehasaḥ | vaḥ | ūtayaḥ | su-ūtayaḥ | vaḥ | ūtayaḥ

आदित्याःO Ādityas
आदित्याः:
सम्बोधन/कर्तृ (स्तुत्य-देवता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक) < अदिति
अवdown; away; forth
अव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed; for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ख्यतbecome manifest; appear
ख्यत:
क्रिया
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
अधिupon; over
अधि:
अधिकारण-भाव (उपरि/अधि)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
कूलात्from the bank/shore
कूलात्:
अपादान
TypeNoun
Rootकूल (प्रातिपदिक)
इवlike; as
इव:
उपमान-निपात
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
स्पशःwatchers; spies; observers
स्पशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्पश् (प्रातिपदिक) ‘जासूस/निरीक्षक’
सुतीर्थम्a good ford/crossing-place
सुतीर्थम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसु-तीर्थ (प्रातिपदिक)
अर्वतःof the steed/horse
अर्वतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक) ‘घोड़ा’
यथाas; just as
यथा:
प्रकार/उपमान-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
अनुafter; along
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
नःus; for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रार्थना में ‘हमारे लिए/हमको’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नेषथlead (us)
नेषथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु) + उपसर्ग नि/ने (वेदिक)
सुगमनेहसःhaving easy-goingness; easing hardships
सुगमनेहसः:
कर्तृ/सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective (compound)
Rootसु-गमन-इहस् (प्रातिपदिक); इहस् ‘कष्ट/विपत्ति’
वःof you
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
ऊतयःhelps; protections
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) ‘सहायता/रक्षा’
सुतयःpressings/productions (of Soma)
सुतयः:
कर्तृ/विधेय
TypeNoun
Rootसुति (प्रातिपदिक) ‘प्रसव/उत्पत्ति; (वेदे) सोम-प्रसव/सोम-निष्पादन’
वःof you
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
ऊतयःhelps; protections
ऊतयः:
कर्तृ/विधेय
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)