Mantra 9
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कृणोतु सातये । न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्माकं॒ सु रथं॑ पु॒र इन्द्र॑: कृणोतु सा॒तये॑ । न यं धूर्व॑न्ति धू॒र्तय॑: ॥
Transliteration
asmā́kaṃ sú ráthaṃ purá índraḥ kṛṇotu sātáye | ná yáṃ dhū́rvanti dhūrtáyaḥ ||
Translation
Let Indra make our chariot good and foremost for the winning; a chariot that the deceivers cannot overthrow or confound.
Padapatha (Word Analysis)
अस्माक॒म् । सु । रथ॑म् । पु॒रः । इन्द्रः॑ । कृ॒णो॒तु॒ । सा॒तये॑ । न । यम् । धूर्व॑न्ति । धू॒र्तयः॑ ॥अस्माकम् । सु । रथम् । पुरः । इन्द्रः । कृणोतु । सातये । न । यम् । धूर्वन्ति । धूर्तयः ॥asmākam | su | ratham | puraḥ | indraḥ | kṛṇotu | sātaye | na | yam | dhūrvanti | dhūtaryaḥ
Word by Word
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (genitival relation/possessor)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सुwell, good
सु:
विशेषण-निपात (intensifier/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
पुरःin front, forward
पुरः:
अधिकारण (locative sense: in front)
TypeIndeclinable (adverbial accusative)
Rootपुरस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता (agent)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कृणोतुlet (him) make / may (he) make
कृणोतु:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सातयेfor winning, for victory
सातये:
सम्प्रदान (purpose/beneficiary)
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक; from √सन्/सा ‘to win, gain’ > ‘winning, victory’)
नnot
न:
निपात (negator)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यम्whom / which
यम्:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धूर्वन्तिthey overpower / assail
धूर्वन्ति:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootधूर्व्/ध्वृ (धातु; ‘to injure, assail, overpower’)
धूर्तयःthe deceivers / rogues
धूर्तयः:
कर्ता (agent)
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootधूर्त (प्रातिपदिक)