Mantra 10
Sukta 8.45
Devata: Indra (Śakra)
Samhita Patha (Devanagari)
वृज्याम ते परि द्विषोऽरं ते शक्र दावने । गमेमेदिन्द्र गोमतः ॥
Samhita Patha (IAST)
वृ॒ज्याम॑ ते॒ परि॒ द्विषोऽरं॑ ते शक्र दा॒वने॑ । ग॒मेमेदि॑न्द्र॒ गोम॑तः ॥
Transliteration
vṛjyā́ma te pári dvíṣo áraṃ te śakra dā́vane | gaméméd índra gó-mataḥ ||
Translation
We would clear away the haters from around thee; sufficient art thou, O Shakra, for the giving. May we indeed come, O Indra, to the luminous riches—rich in rays of knowledge.
Padapatha (Word Analysis)
वृ॒ज्याम॑ । ते॒ । परि॑ । द्विषः॑ । अर॑म् । ते॒ । श॒क्र॒ । दा॒वने॑ । ग॒मेम॑ । इत् । इ॒न्द्र॒ । गोऽम॑तः ॥वृज्याम । ते । परि । द्विषः । अरम् । ते । शक्र । दावने । गमेम । इत् । इन्द्र । गोमतः ॥vṛjyāma | te | pari | dviṣaḥ | aram | te | śakra | dāvane | gamema | it | indra | go--mataḥ
Word by Word
वृज्याम्(thy) smiting-force / weapon-power
वृज्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृज्या- (प्रातिपदिक; ‘वृज्या’ = वज्र/प्रहार-शक्ति/आयुध-शक्ति) अथवा ‘वृज्’ धातु-सम्बद्ध नाम
तेthy / of thee
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकार-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक)
परिaround; all about
परि:
उपपद-सम्बन्ध (परितः/पर्यन्त)
TypeIndeclinable
Rootपरि
द्विषःenemies
द्विषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक: द्विष्- ‘शत्रु/द्वेषी’)
अरम्enough; effectively; fitly
अरम्:
क्रियाविशेषण-भाव
TypeIndeclinable
Rootअरम्
तेto thee
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक)
शक्रO Śakra (Indra), the mighty
शक्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशक्र- (इन्द्र-विशेषण/नाम)
दावनेfor giving; for bestowal
दावने:
प्रयोजन/सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootदा (धातु) → दावन- (कृदन्त/भाव-नाम: ‘दान/देय’)
गमेमmay we go / may we attain
गमेम:
कर्तृ-क्रिया (वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
इद्indeed; surely
इद्:
निपात (बल/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootइद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र-
गोमतःfrom the cattle-rich (one/realm); from abundance of cows
गोमतः:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootगोमत् (प्रातिपदिक: गो- + मतुप्)