Mantra 8
Sukta 8.45
Devata: Indra (Vajrin)
Samhita Patha (Devanagari)
वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन्विष्वग्यथा वृह । भवा नः सुश्रवस्तमः ॥
Samhita Patha (IAST)
वि षु विश्वा॑ अभि॒युजो॒ वज्रि॒न्विष्व॒ग्यथा॑ वृह । भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः ॥
Transliteration
ví ṣú víśvā abhiyújo vájrin víṣvag yáthā vṛ́ha | bhávā naḥ suśrávas-tamaḥ ||
Translation
Disperse utterly all who press upon us in assault, O wielder of the thunderbolt, in every direction; and become for us the most perfectly heard-of—most manifest in victorious fame and effective help.
Padapatha (Word Analysis)
वि । सु । विश्वाः॑ । अ॒भि॒ऽयुजः॑ । वज्रि॑न् । विष्व॑क् । यथा॑ । वृ॒ह॒ । भव॑ । नः॒ । सु॒श्रवः॑ऽतमः ॥वि । सु । विश्वाः । अभियुजः । वज्रिन् । विष्वक् । यथा । वृह । भव । नः । सुश्रवःतमः ॥vi | su | viśvāḥ | abhi-yujaḥ | vajrin | viṣvak | yathā | vṛha | bhava | naḥ | suśravaḥ-tamaḥ
Word by Word
विapart, asunder; forth (prefix)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / √वि (विभज्-भाव) (न)
षुindeed, quickly, surely (emphatic particle)
षु:
—
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात)
विश्वाःall (of them)
विश्वाः:
Kartā (सम्बद्धः) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व)
अभियुजःassailants, attackers, opponents
अभियुजः:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootअभि-युज् (प्रातिपदिक: अभियुज् ‘आक्रमणकर्ता/प्रतियोजक’)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt (Indra)
वज्रिन्:
Sambोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; वज्र + इन्)
विष्वक्on all sides, in every direction
विष्वक्:
—
TypeIndeclinable
Rootविष्वक् (अव्यय)
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
वृहsmite!, tear away!, strike down!
वृह:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: वज्रिन्)
TypeVerb
Root√वृह् (वृहँ) ‘उच्छेदने/वर्धने’ (RV: ‘to smite/tear away’)
भवbe!, become!; be to us
भव:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: वज्रिन्)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
नःto us; for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुश्रवस्तमःmost glorious, most famed
सुश्रवस्तमः:
Kartā-विशेषणम् / विधेय-विशेषणम्
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootसु-श्रवस्-तम (प्रातिपदिक; सु + श्रवस् ‘fame’ + तमप्)