Mantra 6
Sukta 8.45
Devata: Indra (Maghavan)
Samhita Patha (Devanagari)
उत त्वं मघवञ्छृणु यस्ते वष्टि ववक्षि तत् । यद्वीळयासि वीळु तत् ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒त त्वं म॑घवञ्छृणु॒ यस्ते॒ वष्टि॑ व॒वक्षि॒ तत् । यद्वी॒ळया॑सि वी॒ळु तत् ॥
Transliteration
utá tváṃ maghavan śṛṇu yás te váṣṭi vavákṣi tát | yád vīḷáyāsi vīḷú tát ||
Translation
And thou, O Maghavan, do hear: what one seeks from thee, that thou canst grant; and what thou holdest back, that too is held back—so let thy will turn wholly to our fulfilment.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒त । त्वम् । म॒घ॒ऽव॒न् । शृ॒णु॒ । यः । ते॒ । वष्टि॑ । व॒वक्षि॑ । तत् । यत् । वी॒ळया॑सि । वी॒ळु । तत् ॥उत । त्वम् । मघवन् । शृणु । यः । ते । वष्टि । ववक्षि । तत् । यत् । वीळयासि । वीळु । तत् ॥uta | tvam | magha-van | śṛṇu | yaḥ | te | vaṣṭi | vavakṣi | tat | yat | vīḷayāsi | vīḷu | tat
Word by Word
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
शृणुhear!
शृणु:
—
TypeVerb
Rootश्रु
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद्
तेfor you; of you
ते:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वष्टिwishes; desires
वष्टि:
—
TypeVerb
Rootवश्
ववक्षिyou carry; you convey
ववक्षि:
—
TypeVerb
Rootवह्
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्
यत्whatever (that which)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद्
वीळयासिyou repel; you spurn; you treat as hostile
वीळयासि:
—
TypeVerb
Rootवीळय् (वेदिक; ‘वीळ’ से—दृढ/प्रतिरोध करना, तिरस्कार/अवमान करना; धातु-प्रयोग अनिश्चित/दुर्लभ)
वीळुthe hostile one; the obdurate (thing)
वीळु:
कर्म (यत्-सम्बद्ध)
TypeNoun/Adjective
Rootवीळु (प्रातिपदिक; ‘दृढ/कठोर/प्रतिरोधी’ अथवा ‘शत्रु/विरोधी’—वेदिक)
तत्that
तत्:
कर्म/सम्बन्ध (यत्-तत्)
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्