Mantra 5
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
प्रति त्वा शवसी वदद्गिरावप्सो न योधिषत् । यस्ते शत्रुत्वमाचके ॥
Samhita Patha (IAST)
प्रति॑ त्वा शव॒सी व॑दद्गि॒रावप्सो॒ न यो॑धिषत् । यस्ते॑ शत्रु॒त्वमा॑च॒के ॥
Transliteration
práti tvā śavasī́ vádad gírāv ápsō ná yódhiṣat | yás te śatrutvám ācaké ||
Translation
Against thee, O Power, the speaking energies contend—like waters in tumult; but he who would assume hostility to thee is exposed and undone.
Padapatha (Word Analysis)
प्रति॑ । त्वा॒ । श॒व॒सी । व॒द॒त् । घि॒रौ । अप्सः॑ । न । यो॒धि॒ष॒त् । यः । ते॒ । श॒त्रु॒ऽत्वम् । आ॒ऽच॒के ॥प्रति । त्वा । शवसी । वदत् । घिरौ । अप्सः । न । योधिषत् । यः । ते । शत्रुत्वम् । आचके ॥prati | tvā | śavasī | vadat | ghirau | apsaḥ | na | yodhiṣat | yaḥ | te | śatru-tvam | ācake
Word by Word
प्रतिtowards, against
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (upasarga/avyaya)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd pers. pronoun)
शवसीwith might, by strength
शवसी:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootशवस् (n.)
वदत्speaking, uttering
वदत्:
कर्ता (agent; agreeing with implied speaker/subject)
TypeVerb (participle)
Rootवद्
गिराwith a song/utterance
गिरा:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootगिर् (f.)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootअप् (f.)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
योधिषत्fought, battled
योधिषत्:
कर्ता (agent; subject = यः)
TypeVerb
Rootयुध्
यःwho
यः:
कर्ता (agent)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (possessive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd pers. pronoun)
शत्रुत्वम्enmity, hostility
शत्रुत्वम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootशत्रु + त्व (taddhita abstract) → शत्रुत्व (n.)
आचकेhas displayed/assumed (as), has shown
आचके:
कर्ता (agent; subject = यः)
TypeVerb
Rootचकि/चके (Vedic perfect of √कन्/√क (to appear/manifest; ‘to show oneself as’), with ā-)