Mantra 36
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य प्रभूवसो । आवृत्वद्भूतु ते मनः ॥
Samhita Patha (IAST)
मा सख्यु॒: शून॒मा वि॑दे॒ मा पु॒त्रस्य॑ प्रभूवसो । आ॒वृत्व॑द्भूतु ते॒ मन॑: ॥
Transliteration
mā sakhyúḥ śū́nām ā́ vidé mā putrásya prabhūvaso | āvṛ́tvad bhūtu te mánaḥ ||
Translation
Let me not find emptiness in friendship, nor in the mastery of a son (or in the power that should sustain lineage); may your mind turn back toward us and become returning and present.
Padapatha (Word Analysis)
मा । सख्युः॑ । शून॑म् । आ । वि॒दे॒ । मा । पु॒त्रस्य॑ । प्र॒भु॒व॒सो॒ इति॑ प्रभुऽवसो । आ॒ऽवृत्व॑त् । भू॒तु॒ । ते॒ । मनः॑ ॥मा । सख्युः । शूनम् । आ । विदे । मा । पुत्रस्य । प्रभुवसो इति प्रभुवसो । आवृत्वत् । भूतु । ते । मनः ॥mā | sakhyuḥ | śūnam | ā | vide | mā | putrasya | prabhuvaso itiprabhu-vaso | āvṛtvat | bhūtu | te | manaḥ
Word by Word
माdo not / lest
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
सख्युःof a friend / of companionship
सख्युः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक) / sakhí-
शूनम्emptiness; lack; nothing
शूनम्:
कर्म (object of ‘find/obtain’)
TypeAdjective (used substantively) / Noun-like
Rootशून (प्रातिपदिक) / śūná-
आtowards; unto; (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय) / ā́
विदे(may you) find/obtain
विदे:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने/लाभे) / vid-
माdo not / lest
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
पुत्रस्यof a son
पुत्रस्य:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) / putrá-
प्रभूवसोO rich/powerful one
प्रभूवसो:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative) / epithet
Rootप्र-√भू + वसु (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः) / prabhū́-vasu-
आवृत्वत्turning back; returning; reverting
आवृत्वत्:
विशेषण (of the subject ‘मनः’)
TypeAdjective (possessive) / participial
Rootआ-√वृत् (वर्तने/आवरणे) + -वत् / āvṛt-vat-
भूतुlet it be
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति) / bhū-
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम) / tvád-
मनःmind; intention
मनः:
कर्तृ (subject of ‘भूतु’)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक) / mánas-