Mantra 35
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
बिभया हि त्वावत उग्रादभिप्रभङ्गिणः । दस्मादहमृतीषहः ॥
Samhita Patha (IAST)
बि॒भया॒ हि त्वाव॑त उ॒ग्राद॑भिप्रभ॒ङ्गिण॑: । द॒स्माद॒हमृ॑ती॒षह॑: ॥
Transliteration
bibhayā́ hí tvāvata ugrā́d abhi-prabhaṅgíṇaḥ | dasmā́d ahám ṛtī́-ṣahaḥ ||
Translation
For I fear the violent breakers when one is without you; but with you—O wondrous one—I become a bearer who can endure the assaults against the right.
Padapatha (Word Analysis)
बि॒भय॑ । हि । त्वाऽव॑तः । उ॒ग्रात् । अ॒भि॒ऽप्र॒भ॒ङ्गिनः॑ । द॒स्मात् । अ॒हम् । ऋ॒ति॒ऽसहः॑ ॥बिभय । हि । त्वावतः । उग्रात् । अभिप्रभङ्गिनः । दस्मात् । अहम् । ऋतिसहः ॥bibhaya | hi | tvāvataḥ | ugrāt | abhi-prabhaṅgiṇaḥ | dasmāt | aham | ṛti-sahaḥ
Word by Word
बिभयाःyou have feared / you are afraid
बिभयाः:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√भी (भय) अथवा √भी (भयते)
हिindeed, for
हि:
(सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
त्वावतःfrom one like you / of one like you
त्वावतः:
Apādāna (पञ्चमी-अर्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी-अर्थे)
TypeAdjective/Pronoun-derived adjective
Rootत्वावत् (प्रातिपदिक; ‘त्वद्’ + -वत्)
उग्रात्from the fierce one
उग्रात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against
अभि:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रभङ्गिणःof the shattering one / of the breaker
प्रभङ्गिणः:
सम्बन्ध (genitive qualifier) / (संबोधन-सम्बन्धे ‘of the smiter’)
TypeAdjective (agentive; used substantively)
Rootप्र-भङ्गिन् (प्रातिपदिक; √भञ्ज ‘to break’ + -इन्; ‘प्र’ उपसर्ग)
दस्मात्from the wondrous/able one
दस्मात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootदस्म (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
ऋतीषहःovercoming harms / harm-enduring
ऋतीषहः:
Kartā (अहम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootऋतीषह (प्रातिपदिक; ऋति/ऋतिः ‘harm, injury’ + सह ‘bearing/overcoming’)