Mantra 27
Sukta 8.45
Rishi: Unknown/Not specified in provided input.
Devata: Indra
Chandas: Not specified in provided input.
Samhita Patha (Devanagari)
सत्यं तत्तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम् । व्यानट् तुर्वणे शमि ॥
Samhita Patha (IAST)
स॒त्यं तत्तु॒र्वशे॒ यदौ॒ विदा॑नो अह्नवा॒य्यम् । व्या॑नट् तु॒र्वणे॒ शमि॑ ॥
Transliteration
satyáṃ tát turváśe yádau vidā́no ahnavā́yyam | vyā́naṭ turváṇe śámi ||
Translation
True was that for Turvaśa and Yadu: knowing, he spread out the swift-moving help; he reached wide to Turvaṇa for peace and right ease.
Padapatha (Word Analysis)
स॒त्यम् । तत् । तु॒र्वशे॑ । यदौ॑ । विदा॑नः । अ॒ह्न॒वा॒य्यम् । वि । आ॒न॒ट् । तु॒र्वणे॑ । शमि॑ ॥सत्यम् । तत् । तुर्वशे । यदौ । विदानः । अह्नवाय्यम् । वि । आनट् । तुर्वणे । शमि ॥satyam | tat | turvaśe | yadau | vidānaḥ | ahnavāyyam | vi | ānaṭ | turvaṇe | śami
Word by Word
सत्यम्true; truth; truly
सत्यम्:
कर्म (विधेय/फलरूपेण) अथवा विधेयविशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य- (प्रातिपदिक; < सत् ‘being’ from √अस् + -य)
तत्that
तत्:
कर्म/विधेय (सत्यम् इत्यस्य निर्देश्यं) अथवा विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुbut; indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-समुच्चय (विरोध/विशेष-प्रदर्शन)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
तुर्वशेfor Turvaśa (the Turvaśa)
तुर्वशे:
सम्प्रदान (यस्य कृते) अथवा अधिकरण-सम्बन्धः (यस्य विषये)
TypeNoun (proper/tribal name)
Rootतुर्वश- (प्रातिपदिक; जन/नृनाम)
यदौfor Yadu
यदौ:
सम्प्रदान (यस्य कृते)
TypeNoun (proper/tribal name)
Rootयदु- (प्रातिपदिक; जन/नृनाम)
विदानःknowing; aware; having found
विदानः:
कर्ता (कर्तृविशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival)
Root√विद् (to know/find) ; क्त/क्विप्-प्रायः ‘विदान’ (वैदिक कृत्, ‘knowing/aware’)
अह्नवाय्यम्(something) to be driven/borne by day; day-impelled (aid/act)
अह्नवाय्यम्:
कर्म (यत् वस्तु/फलम्)
TypeAdjective/Noun
Rootअह्नवाय्य- (प्रातिपदिक; ‘अह्न-’ day + वाय्य/वाय्य ‘to be driven/impelled’ < √वा/√वह?; वैदिक विशेषण)
व्यानट्he/it spread out; expanded; pervaded
व्यानट्:
क्रिया (मुख्य क्रियापदम्)
TypeVerb
Root√अन् (to breathe/blow; to move) with वि-आ (व्यान्-); लुङ्/इञ्ज्-प्रायः वैदिक रूपम् ‘व्यानट्’
तुर्वणेfor Turvaṇa
तुर्वणे:
सम्प्रदान (यस्य कृते)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootतुर्वण- (प्रातिपदिक; नृ/जननाम)
शमिfor welfare; for peace
शमि:
प्रयोजन/भाव (कल्याणार्थे)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/निपात; ‘peace, welfare’)