HomeRig VedaMandala 8Sukta 4Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 8.4

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kaṇvāḥ)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

सहस्रेणेव सचते यवीयुधा यस्त आनळुपस्तुतिम् । पुत्रं प्रावर्गं कृणुते सुवीर्ये दाश्नोति नमउक्तिभिः ॥

स॒हस्रे॑णेव सचते यवी॒युधा॒ यस्त॒ आन॒ळुप॑स्तुतिम् । पु॒त्रं प्रा॑व॒र्गं कृ॑णुते सु॒वीर्ये॑ दा॒श्नोति॒ नम॑उक्तिभिः ॥

sahásreṇeva sacate yavī-yúdhā yás ta ā́naḷ úpa-stutim | putráṃ prā́vargaṃ kṛṇute su-vī́rye dā́śnoti náma-ukti-bhiḥ ||

He who attends you as if with a thousand youthful weapons, and reaches to you with his near-praise—he fashions a son as a forward-leading outcome in the field of heroic power; by words of reverent affirmation he attains the fulfilment.

स॒हस्रे॑णऽइव । स॒च॒ते॒ । य॒वि॒ऽयुधा॑ । यः । ते॒ । आन॑ट् । उप॑ऽस्तुतिम् । पु॒त्रम् । प्रा॒व॒र्गम् । कृ॒णु॒ते॒ । सु॒ऽवीर्ये॑ । दा॒श्नोति॑ । नम॑ऽउक्तिऽभिः ॥सहस्रेणइव । सचते । यवियुधा । यः । ते । आनट् । उपस्तुतिम् । पुत्रम् । प्रावर्गम् । कृणुते । सुवीर्ये । दाश्नोति । नमउक्तिभिः ॥sahasreṇa-iva | sacate | yavi-yudhā | yaḥ | te | ānaṭ | upa-stutim | putram | prāvargam | kṛṇute | su-vīrye | dāśnoti | nama-ukti-bhiḥ

सहस्रेणwith a thousand (i.e., by a thousandfold/with thousands)
सहस्रेण:
करण
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सचतेhe accompanies / he associates (with)
सचते:
TypeVerb
Root√सच् (सचते)
यवीयुधाwith greater youthful vigor / more impetuously
यवीयुधा:
करण
TypeAdjective
Rootयवीयुध् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/विशेषण)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनळुunwearied, not slack (tireless)
अनळु:
कर्तृ (यः … अनळु …)
TypeAdjective
Rootअनळु (प्रातिपदिक; वैदिक)
उपस्तुतिम्praise, hymn of invocation
उपस्तुतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउप-स्तुति (प्रातिपदिक)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
प्रावर्गम्pre-eminent one / foremost (as an excellent son)
प्रावर्गम्:
कर्म (पुत्रम् … प्रावर्गम् = ‘a son as an eminent/foremost one’)
TypeNoun
Rootप्रावर्ग (प्रातिपदिक; वैदिक/याज्ञिक)
कृणुतेhe makes, he fashions, he brings about
कृणुते:
TypeVerb
Root√कृ (कृणुते)
सुवीर्येin good heroism / in excellent valor
सुवीर्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसु-वीर्य (प्रातिपदिक)
दाश्नोतिhe attains, obtains
दाश्नोति:
TypeVerb
Root√दाश्/√दंश् (वैदिक ‘दाश्नोति’ = attains/obtains)
नमःreverence, homage
नमः:
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
उक्तिभिःwith utterances / with hymns
उक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्ति (प्रातिपदिक)