HomeRig VedaMandala 8Sukta 4Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.4

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kaṇvāḥ)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

ऋश्यो न तृष्यन्नवपानमा गहि पिबा सोमं वशाँ अनु । निमेघमानो मघवन्दिवेदिव ओजिष्ठं दधिषे सहः ॥

ऋश्यो॒ न तृष्य॑न्नव॒पान॒मा ग॑हि॒ पिबा॒ सोमं॒ वशाँ॒ अनु॑ । नि॒मेघ॑मानो मघवन्दि॒वेदि॑व॒ ओजि॑ष्ठं दधिषे॒ सह॑: ॥

ṛ́śyo na tṛ́ṣyann ava-pā́nam ā́ gahi píba sómaṁ váśāṁ ánu | ní-meghamāno maghavan dive-dive ójiṣṭhaṁ dadhiṣe sáhaḥ ||

Like a seer-beast thirsting, come to the draught; drink the Soma according to the will that draws you. Gathering yourself inwardly, O bountiful one, day by day you establish the most puissant force.

ऋश्यः॑ । न । तृष्य॑न् । अ॒व॒ऽपान॑म् । आ । ग॒हि॒ । पिब॑ । सोम॑म् । वशा॑न् । अनु॑ । नि॒ऽमेघ॑मानः । म॒घ॒ऽव॒न् । दि॒वेऽदि॑वे । ओजि॑ष्ठम् । द॒धि॒षे॒ । सहः॑ ॥ऋश्यः । न । तृष्यन् । अवपानम् । आ । गहि । पिब । सोमम् । वशान् । अनु । निमेघमानः । मघवन् । दिवेदिवे । ओजिष्ठम् । दधिषे । सहः ॥ṛśyaḥ | na | tṛṣyan | ava-pānam | ā | gahi | piba | somam | vaśān | anu | ni-meghamānaḥ | magha-van | dive--dive | ojiṣṭham | dadhiṣe | sahaḥ

ऋश्यःseers (rishis)
ऋश्यः:
Kartā (उपमान-कर्तृ; ‘as seers’)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) < √ऋष्/ऋष (गतौ/ज्ञानार्थे; ऋषि- ‘seer’)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
तृष्यन्thirsting
तृष्यन्:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√तृष् (तृषा/तृष्णायाम् ‘to thirst’)
अवपानम्the draught; the drink
अवपानम्:
Karma (गत्यर्थे ‘come to/for the draught’)
TypeNoun
Rootअवपान (प्रातिपदिक) < अव-√पा (पाने) ‘drinking down; draught’
hither; to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गहिcome
गहि:
TypeVerb
Root√गम् (गतौ) — वैदिक आज्ञार्थे 2 एकवचन (लोट्), परस्मैपद
पिबdrink
पिब:
TypeVerb
Root√पा (पाने) — लोट् 2 एकवचन, परस्मैपद
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वशाम्the vashā (cow/desired offering)
वशाम्:
Karma (अनु इत्यनेन सह: ‘after/along the वशा’)
TypeNoun
Rootवशा (प्रातिपदिक) ‘cow; (also) will/choice’ — RV here: ‘cow/desired (thing)’
अनुafter; along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
निमेघमानःpouring down; raining
निमेघमानः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Rootनि-√मिह्/मेह् (सिञ्चने/वर्षणे ‘to pour, rain, sprinkle’)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक) ‘bountiful one’ (इन्द्रस्य नाम)
दिवे-दिवेday by day
दिवे-दिवे:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun (adverbial)
Rootदिव्/दिन (प्रातिपदिक ‘day’)
ओजिष्ठम्the strongest (vigor)
ओजिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootओजस् (प्रातिपदिक ‘strength, vigor’) + इष्ठ (तमप्-तुल्य superlative)
दधिषेyou put on; you assume
दधिषे:
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने ‘to place, put’) — परिपूर्णार्थे ‘to assume/put on’
सहःmight; force
सहः:
Karma (दधिषे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक ‘might, force’)