HomeRig VedaMandala 8Sukta 33Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 8.33

Rishi: Kanva (Kāṇva tradition; RV 8.33 is associated with Kāṇvas in general)
Devata: Indra
Chandas: Likely Jagatī (longer line; needs metrical verification)

वृषणस्ते अभीशवो वृषा कशा हिरण्ययी । वृषा रथो मघवन्वृषणा हरी वृषा त्वं शतक्रतो ॥

वृष॑णस्ते अ॒भीश॑वो॒ वृषा॒ कशा॑ हिर॒ण्ययी॑ । वृषा॒ रथो॑ मघव॒न्वृष॑णा॒ हरी॒ वृषा॒ त्वं श॑तक्रतो ॥

vṛ́ṣaṇas te abhī́śavo vṛ́ṣā kaśā hiraṇyáyī | vṛ́ṣā rátho maghavan vṛ́ṣaṇā hárī vṛ́ṣā tváṃ śatakrato ||

O Indra, lord of plenitude, thy impulsions are forceful; forceful is thy golden goad. Forceful is thy chariot, O giver of riches; forceful are thy two steeds. Forceful art thou, O Shatakratu—of a hundred efficacities.

वृष॑णः । ते॒ । अ॒भीश॑वः । वृषा॑ । कशा॑ । हि॒र॒ण्ययी॑ । वृषा॑ । रथः॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । वृष॑णा । हरी॒ इति॑ । वृषा॑ । त्वम् । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो ॥वृषणः । ते । अभीशवः । वृषा । कशा । हिरण्ययी । वृषा । रथः । मघवन् । वृषणा । हरी इति । वृषा । त्वम् । शतक्रतो इति शतक्रतो ॥vṛṣaṇaḥ | te | abhīśavaḥ | vṛṣā | kaśā | hiraṇyayī | vṛṣā | rathaḥ | magha-van | vṛṣaṇā | harī iti | vṛṣā | tvam | śatakrato itiśata-krato

वृषणःmighty, bull-like (strong ones)
वृषणः:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘ते’ इत्यस्य) / Possessive predicate
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने) ‘to rain, be strong’
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive: possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभीशवःreins
अभीशवः:
Kartā / विषय (of nominal clause)
TypeNoun
Rootअभीशु (प्रातिपदिक; ‘reins’)
वृषाmighty
वृषा:
Kartā (विशेषणम्) / predicate adjective
TypeAdjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘bull, mighty’)
कशाwhip
कशा:
Kartā / विषय
TypeNoun
Rootकशा (प्रातिपदिक)
हिरण्ययीgolden
हिरण्ययी:
Kartā (विशेषणम् ‘कशा’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (प्रातिपदिक; ‘golden’)
वृषाmighty
वृषा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
Kartā / विषय
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
वृषणाtwo mighty (ones)
वृषणा:
Kartā (विशेषणम् ‘हरी’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक; ‘stallion, strong one’)
हरीthe two bay steeds
हरी:
Kartā / विषय
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य अश्वौ)
वृषाmighty
वृषा:
Kartā (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)