Mantra 9
Sukta 8.32
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
उत नो गोमतस्कृधि हिरण्यवतो अश्विनः । इळाभिः सं रभेमहि ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒त नो॒ गोम॑तस्कृधि॒ हिर॑ण्यवतो अ॒श्विन॑: । इळा॑भि॒: सं र॑भेमहि ॥
Transliteration
utá no gómatas kṛdhi híraṇyavato aśvínaḥ | iḷā́bhiḥ sáṃ rabhāmahi ||
Translation
And make us rich in rays of Light, rich in the golden fullness and the energies of the Horse; with the powers of iḷā may we firmly take hold of the plenitude.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒त । नः॒ । गोऽम॑तः । कृ॒धि॒ । हिर॑ण्यऽवतः । अ॒श्विनः॑ । इळा॑भिः । सम् । र॒भे॒म॒हि॒ ॥उत । नः । गोमतः । कृधि । हिरण्यवतः । अश्विनः । इळाभिः । सम् । रभेमहि ॥uta | naḥ | go-mataḥ | kṛdhi | hiraṇya-vataḥ | aśvinaḥ | iḷābhiḥ | sam | rabhemahi
Word by Word
उतand; also; moreover
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (possessive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्
गोमतःof cattle/wealth in cows; rich in cows
गोमतः:
सम्बन्ध (source/possession with कृधि)
TypeAdjective (used substantively)
Rootगोमत् (गो- + मतुप्)
कृधिmake (it); make (us)
कृधि:
कर्तृ-प्रेरणा (addressed to the Aśvins: ‘make’)
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
हिरण्यवतःof gold; rich in gold
हिरण्यवतः:
सम्बन्ध (with कृधि)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहिरण्यवत् (हिरण्य + मतुप्)
अश्विनःO Aśvins
अश्विनः:
सम्बोधन (addressee)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
इळाभिःwith refreshments/offerings (iḷā); with invocations
इळाभिः:
करण (means/instrument)
TypeNoun
Rootइळा (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
रभेमहिwe take hold; we grasp; we obtain
रभेमहि:
कर्ता (we as subject)
TypeVerb
Rootरभ् (आलम्भे/ग्रहणे) + सम्