Mantra 5
Sukta 8.32
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
स गोरश्वस्य वि व्रजं मन्दानः सोम्येभ्यः । पुरं न शूर दर्षसि ॥
Samhita Patha (IAST)
स गोरश्व॑स्य॒ वि व्र॒जं म॑न्दा॒नः सो॒म्येभ्य॑: । पुरं॒ न शू॑र दर्षसि ॥
Transliteration
sa goráśvasya ví vrajáṃ mandānó somyébhyaḥ | puráṃ ná śūra darṣasi ||
Translation
He, gladdened by the soma-powers, opens out the enclosure of the Cow and the Horse; like a hero he makes it visible as one reveals a stronghold—bringing the hidden Light and Force into our sight.
Padapatha (Word Analysis)
सः । गोः । अश्व॑स्य । वि । व्र॒जम् । म॒न्दा॒नः । सो॒म्येभ्यः॑ । पुर॑म् । न । शू॒र॒ । द॒र्ष॒सि॒ ॥सः । गोः । अश्वस्य । वि । व्रजम् । मन्दानः । सोम्येभ्यः । पुरम् । न । शूर । दर्षसि ॥saḥ | goḥ | aśvasya | vi | vrajam | mandānaḥ | somyebhyaḥ | puram | na | śūra | darṣasi
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गोःof the cow / of cattle
गोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वस्यof the horse
अश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
विapart, asunder; forth
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
व्रजम्enclosure, pen, fold (stall)
व्रजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
मदानःrejoicing, exhilarated
मदानः:
कर्तृ (कर्तृविशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival) / Kṛdanta
Rootमद् (धातु) → मदान (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ/शानच्-प्रकारः) अथवा वैदिके ‘मदान’ = ‘मदमान’ (प्रसन्न/उन्मत्त) भावः
सोम्येभ्यःfrom the Soma-people / from those connected with Soma
सोम्येभ्यः:
अपादान
TypeAdjective (used substantively) / Noun-like
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; ‘सोम’ + यत्)
पुरम्fortress, stronghold
पुरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Adjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
दर्षसिyou see / you behold
दर्षसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)