Mantra 28
Sukta 8.32
Rishi: Kanva (Kāṇva tradition; precise attribution within RV 8.32 not provided in the input)
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh (needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यो विश्वान्यभि व्रता सोमस्य मदे अन्धसः । इन्द्रो देवेषु चेतति ॥
Samhita Patha (IAST)
यो विश्वा॑न्य॒भि व्र॒ता सोम॑स्य॒ मदे॒ अन्ध॑सः । इन्द्रो॑ दे॒वेषु॒ चेत॑ति ॥
Transliteration
yó víśvāny abhí vratā́ sómasya máde ándhasaḥ | índro devéṣu cétati ||
Translation
He who, in the ecstasy of Soma’s essence, becomes aware of and moves over all the laws of action—Indra is the conscious power among the gods, the one who awakens and directs their workings in us.
Padapatha (Word Analysis)
यः । विश्वा॑नि । अ॒भि । व्र॒ता । सोम॑स्य । मदे॑ । अन्ध॑सः । इन्द्रः॑ । दे॒वेषु॑ । चेत॑ति ॥यः । विश्वानि । अभि । व्रता । सोमस्य । मदे । अन्धसः । इन्द्रः । देवेषु । चेतति ॥yaḥ | viśvāni | abhi | vratā | somasya | made | andhasaḥ | indraḥ | deveṣu | cetati
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देशकः (यः = ‘who’), कर्तृ-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over, upon
अभि:
उपसर्गः (क्रियाविशेषण-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतानिvows, ordinances, sacred laws
व्रतानि:
कर्म (अभि-गमन/अभि-प्रवृत्ति-विषयः)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Soma’
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration (intoxication)
मदे:
अधिकरण (स्थान/अवस्था) — ‘in intoxication/rapture’
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
अन्धसःof the Soma-juice (pressed draught)
अन्धसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the pressed juice’
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण (among/in) — ‘among the gods’
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
चेततिperceives, is attentive, takes notice
चेतति:
क्रिया (कर्तृ = इन्द्रः)
TypeVerb
Rootचित् (धातु) / Vedic present stem चेत-