Mantra 21
Sukta 8.32
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे । इमं रातं सुतं पिब ॥
Samhita Patha (IAST)
अती॑हि मन्युषा॒विणं॑ सुषु॒वांस॑मु॒पार॑णे । इ॒मं रा॒तं सु॒तं पि॑ब ॥
Transliteration
átīhi manyu-sāvíṇaṃ suṣuvā́ṃsam upā́raṇe | imáṃ rātáṃ sutáṃ piba ||
Translation
Come beyond (all hindrances) to the one who presses with kindled fervour, who has well pressed at the offering-place; drink this pressed Soma, this gift set before thee.
Padapatha (Word Analysis)
अति॑ । इ॒हि॒ । म॒न्यु॒ऽसा॒विन॑म् । सु॒सु॒ऽवांस॑म् । उ॒प॒ऽअर॑णे । इ॒मम् । रा॒तम् । सु॒तम् । पि॒ब॒ ॥अति । इहि । मन्युसाविनम् । सुसुवांसम् । उपअरणे । इमम् । रातम् । सुतम् । पिब ॥ati | ihi | manyu-sāvinam | susu-vāṃsam | upa-araṇe | imam | rātam | sutam | piba
Word by Word
अतीहिcome over / come hither
अतीहि:
(क्रिया) मुख्य विधेय
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु √इ ‘गच्छति’ उपसर्ग अति-)
मन्युषाwith (your) ardor / wrath
मन्युषा:
करण
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक) अथवा मन्यु- (भाव) ‘क्रोध/उत्साह’
अविणम्the ram (sheep)
अविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक) ‘भेड़/ram’
सुषुवांसम्having pressed (Soma) / the Soma-presser
सुषुवांसम्:
कर्म (अविणम् का विशेषण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√सु (सवति/सुनोति ‘प्रसव/निष्पादन’; यहाँ सोम-प्रसव/पेषण) → कृत्: सुषुवांस्
उपारणेat the approach / in the vicinity
उपारणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउप-आरण (प्रातिपदिक) ‘निकट-स्थान/समीप-आगमन/आश्रय’ (उपसर्ग उप + √ऋ/√अर्-सम्बद्ध नाम)
इमम्this
इमम्:
कर्म (पिब क्रिया का)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रातम्given / granted
रातम्:
कर्म (सुतम् का विशेषण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√रा (ददाति ‘देना’) → कृत्: रात (PPP ‘दत्त’)
सुतम्the pressed Soma
सुतम्:
कर्म
TypeNoun (substantivized participle)
Root√सु (सुनोति ‘प्रसव/निष्पादन; सोम-प्रसव’) → कृत्: सुत (PPP)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया) मुख्य विधेय
TypeVerb
Root√पा (पिबति ‘पीना’)