Mantra 2
Sukta 8.32
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical audit)
Samhita Patha (Devanagari)
यः सृबिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम् । वधीदुग्रो रिणन्नपः ॥
Samhita Patha (IAST)
यः सृबि॑न्द॒मन॑र्शनिं॒ पिप्रुं॑ दा॒सम॑ही॒शुव॑म् । वधी॑दु॒ग्रो रि॒णन्न॒पः ॥
Transliteration
yáḥ sṛ́bindam ánarśaniṃ pípruṃ dāsám ahī́śuvam | vádhīd ugró riṇán ápaḥ ||
Translation
He who, the fierce One, struck down Sṛbinda—Pipru the enslaving darkness, the serpent-aimed—cleaving open the waters: that is Indra’s act of releasing the pent-up powers of flow within us.
Padapatha (Word Analysis)
यः । सृबि॑न्दम् । अन॑र्शनिम् । पिप्रु॑म् । दा॒सम् । अ॒ही॒शुव॑म् । वधी॑त् । उ॒ग्रः । रि॒णन् । अ॒पः ॥यः । सृबिन्दम् । अनर्शनिम् । पिप्रुम् । दासम् । अहीशुवम् । वधीत् । उग्रः । रिणन् । अपः ॥yaḥ | sṛbindam | anarśanim | piprum | dāsam | ahīśuvam | vadhīt | ugraḥ | riṇan | apaḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / य-
सृबिन्दम्Sṛbinda (a foe/leader)
सृबिन्दम्:
कर्म
TypeNoun (proper/tribal name)
Rootसृबिन्द (प्रातिपदिक; नाम)
अनर्शनिम्without a weapon / unarmed
अनर्शनिम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअन्-र्शनिन् (प्रातिपदिक; न-उपसर्गयुक्त विशेषण)
पिप्रुम्Pipru (a Dāsa foe)
पिप्रुम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootपिप्रु (प्रातिपदिक; नाम)
दासम्the Dāsa (hostile non-Ārya)
दासम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
अहीशुवम्not having swift arrows / arrowless
अहीशुवम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-हीशु (प्रातिपदिक; न-उपसर्गयुक्त) + -व (वन्/वन्त्-प्रत्ययान्त विशेषण)
वधीःhe slew
वधीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवध् (धातु)
उग्रःthe fierce one
उग्रः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
रिणन्injuring, harming
रिणन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootरि / रिण् (धातु; ‘to injure, harm’)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; ‘जल’)