Mantra 15
Sukta 8.32
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra (implicit in immediate context of RV 8.32, reinforced by subsequent explicit ‘indra’ vocatives)
Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
नकिरस्य शचीनां नियन्ता सूनृतानाम् । नकिर्वक्ता न दादिति ॥
Samhita Patha (IAST)
नकि॑रस्य॒ शची॑नां निय॒न्ता सू॒नृता॑नाम् । नकि॑र्व॒क्ता न दा॒दिति॑ ॥
Transliteration
náki̍r asya śácīnāṃ niyantā́ sūnṛ́tānām | náki̍r vaktā́ na dā́d íti ||
Translation
None can govern his powers of effective action, none can set bounds to his true and luminous utterances; none can say of him, “He has not given.”
Padapatha (Word Analysis)
नकिः॑ । अस्य॑ । शची॑नाम् । नि॒ऽय॒न्ता । सू॒नृता॑नाम् । नकिः॑ । व॒क्ता । न । दा॒त् । इति॑ ॥नकिः । अस्य । शचीनाम् । नियन्ता । सूनृतानाम् । नकिः । वक्ता । न । दात् । इति ॥nakiḥ | asya | śacīnām | ni-yantā | sūnṛtānām | nakiḥ | vaktā | na | dāt | iti
Word by Word
नकिःno one
नकिः:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिस् (अव्यय-प्रातिपदिक) < न + किम् (निषेधार्थ अनिश्चित सर्वनाम)
अस्यof him/this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शचीनाम्of the powers/skills (śacī-s)
शचीनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootशची (स्त्री-प्रातिपदिक)
नियन्ताcontroller, restrainer
नियन्ता:
कर्तृ (agent/subject)
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootनि-यम् (धातु) → नियन्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, तृच्)
सूनृतानाम्of the true/pleasant words (sūnṛtā-s)
सूनृतानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसूनृता (स्त्री-प्रातिपदिक) < सु- + नृता
नकिःno one
नकिः:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
वक्ताspeaker
वक्ता:
कर्तृ (agent/subject)
TypeNoun (agent)
Rootवच् (धातु) → वक्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, तृच्)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
दादितिgives (at all)/bestows
दादिति:
क्रिया (finite verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + दिदि (वेदिक-प्रत्यय/पुनरुक्ति-आधारित तीव्रता) → दादिति (वेदिक रूप)