HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 8.3

Devata: Indra (with a vocative to Vishnu)

अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तमस्य महिमानमायवोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा ॥

अ॒स्येदिन्द्रो॑ वावृधे॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ विष्ण॑वि । अ॒द्या तम॑स्य महि॒मान॑मा॒यवोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ ॥

asyéd índro vāvṛdhe vṛ́ṣṇyaṃ śávo máde sutásya víṣṇavi | adyā́ tám asya mahimā́nam ā́yavo ’nú ṣṭuvanti pūrváthā ||

By this indeed Indra has grown in his manly force, in the ecstasy of the pressed Soma, O all-pervading One. Today the seekers chant after his greatness as in the ancient way.

अ॒स्य । इत् । इन्द्रः॑ । व॒वृ॒धे॒ । वृष्ण्य॑म् । शवः॑ । मदे॑ । सु॒तस्य॑ । विष्ण॑वि । अ॒द्य । तम् । अ॒स्य॒ । म॒हि॒मान॑म् । आ॒यवः॑ । अनु॑ । स्तु॒व॒न्ति॒ । पू॒र्वऽथा॑ ॥अस्य । इत् । इन्द्रः । ववृधे । वृष्ण्यम् । शवः । मदे । सुतस्य । विष्णवि । अद्य । तम् । अस्य । महिमानम् । आयवः । अनु । स्तुवन्ति । पूर्वथा ॥asya | it | indraḥ | vavṛdhe | vṛṣṇyam | śavaḥ | made | sutasya | viṣṇavi | adya | tam | asya | mahimānam | āyavaḥ | anu | stuvanti | pūrva-thā

अस्यof this (one/this rite)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अस्य-रूप
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown, has become strong
वावृधे:
TypeVerb
Root√वृध् (वृधँ वर्धने)
वृष्ण्यम्manly, virile (power)
वृष्ण्यम्:
कर्म (विशेष्य-रूपेण ‘शवः’ का)
TypeAdjective/Noun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ से)
शवःmight, strength
शवः:
कर्तृ (वाक्ये सह-कर्तृ/विषयः)
TypeNoun
Rootशवस्/शव (प्रातिपदिक)
मदेin exhilaration, in intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘अभिषवे’/‘प्रसवे’ → सुत ‘pressed’)
विष्णविO Viṣṇu
विष्णवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one), his
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अस्य-रूप
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म (स्तुति-विषयः)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
आयवःthe Āyus/Āyavas (descendants/followers of Āyu), worshippers
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु/आयव (प्रातिपदिक; ‘आयु’ से जन/वंश/अनुयायी अर्थ)
अनुafter, along, in accordance
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ष्टुवन्तिthey praise
ष्टुवन्ति:
TypeVerb
Root√स्तु (स्तु॒ञ् स्तुतौ)
पूर्वथाas before, in the former way
पूर्वथा:
अधिकरण (रीति)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वथा (अव्यय; पूर्व + था)