HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 8.3

Devata: Indra

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् । इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ॥

इन्द्रो॑ म॒ह्ना रोद॑सी पप्रथ॒च्छव॒ इन्द्र॒: सूर्य॑मरोचयत् । इन्द्रे॑ ह॒ विश्वा॒ भुव॑नानि येमिर॒ इन्द्रे॑ सुवा॒नास॒ इन्द॑वः ॥

índro mahnā́ rodasī paprathác cháva índraḥ sū́ryam arocayat | índre ha víśvā bhúvanāni yemire índre suvānā́sa índavaḥ ||

Indra by his greatness has widened the two worlds by his force; Indra has made the Sun to shine forth. In Indra indeed all worlds find their right holding; in Indra the pressed Soma-streams flow out.

इन्द्रः॑ । म॒ह्ना । रोद॑सी॒ इति॑ । प॒प्र॒थ॒त् । शवः॑ । इन्द्रः॑ । सूर्य॑म् । अ॒रो॒च॒य॒त् । इन्द्रे॑ । ह॒ । विश्वा॑ । भुव॑नानि । ये॒मि॒रे॒ । इन्द्रे॑ । सु॒वा॒नासः॑ । इन्द॑वः ॥इन्द्रः । मह्ना । रोदसी इति । पप्रथत् । शवः । इन्द्रः । सूर्यम् । अरोचयत् । इन्द्रे । ह । विश्वा । भुवनानि । येमिरे । इन्द्रे । सुवानासः । इन्दवः ॥indraḥ | mahnā | rodasī iti | paprathat | śavaḥ | indraḥ | sūryam | arocayat | indre | ha | viśvā | bhuvanāni | yemire | indre | suvānāsaḥ | indavaḥ

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
म॒ह्नाby (his) greatness/might
म॒ह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘महन्’ का प्राचीन/वैकल्पिक रूप)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचन-शब्द ‘heaven-and-earth’)
पप्रथत्has spread/expanded
पप्रथत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√प्रथ् (प्रथँ विस्तारे)
शवःstrength, power
शवः:
कर्म
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
अरोचयत्made (it) shine; caused to shine
अरोचयत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रुच् (रुचँ दीप्तौ) [णिच्]
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
विश्वाall
विश्वा:
कर्तृ (भुवनानि के साथ)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिbeings; worlds; existences
भुवनानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
येमिरेhave been held/controlled; are restrained
येमिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (यमँ उपरमे/नियमे)
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुवानासःbeing pressed (out); freshly pressed
सुवानासः:
कर्तृ (इन्दवः के साथ)
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Root√सू (सू प्रसवे) → सुवान (कृदन्त, शानच्/आनच्; ‘pressing/producing’)
इन्दवःSoma-drops
इन्दवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)