HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 8.3

Rishi: Kāṇva tradition (probable)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥

निर॒ग्नयो॑ रुरुचु॒र्निरु॒ सूर्यो॒ निः सोम॑ इन्द्रि॒यो रस॑: । निर॒न्तरि॑क्षादधमो म॒हामहिं॑ कृ॒षे तदि॑न्द्र॒ पौंस्य॑म् ॥

nír agnáyo rurucuḥ nír u sū́ryo níḥ sóma indriyó ráso | nír antárikṣād adhamo mahā́m áhíṃ kṛṣé tád indra paúṃsyam ||

Forth shone the fires; forth rose the Sun; forth flowed the Soma, the sap of Indra-power. You dragged out from the mid-world the great Serpent from below—this, O Indra, is your manhood-force, your victorious potency.

निः । अ॒ग्नयः॑ । रु॒रु॒चुः॒ । निः । ऊँ॒ इति॑ । सूर्यः॑ । निः । सोमः॑ । इ॒न्द्रि॒यः । रसः॑ । निः । अ॒न्तरि॑क्षात् । अ॒ध॒मः॒ । म॒हाम् । अहि॑म् । कृ॒षे । तत् । इ॒न्द्र॒ । पौंस्य॑म् ॥निः । अग्नयः । रुरुचुः । निः । ऊँ इति । सूर्यः । निः । सोमः । इन्द्रियः । रसः । निः । अन्तरिक्षात् । अधमः । महाम् । अहिम् । कृषे । तत् । इन्द्र । पौंस्यम् ॥niḥ | agnayaḥ | rurucuḥ | niḥ | oṃ iti | sūryaḥ | niḥ | somaḥ | indriyaḥ | rasaḥ | niḥ | antarikṣāt | adhamaḥ | mahām | ahim | kṛṣe | tat | indra | paiṃsyam

निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
अग्नयःthe fires / Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि-
रुरुचुःshone forth
रुरुचुः:
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ)
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य-
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम-
इन्द्रियःIndra’s; invigorating/Indra-like
इन्द्रियः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootइन्द्रिय-
रसःjuice, sap, essence
रसः:
Kartā (समासार्थे/वाक्यार्थे: ‘रसः’ = ‘रस/सार’)
TypeNoun
Rootरस-
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/निपात)
अन्तरिक्षात्from the mid-air/atmosphere
अन्तरिक्षात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष-
अधमःthe lowest
अधमः:
Kartā (अभिप्रेतः कर्ता/विषयः)
TypeAdjective
Rootअधम-
महामहिम्great might; great greatness
महामहिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहामहि- (प्रातिपदिक; महा- + महि-)
कृषेI do/make; I accomplish
कृषे:
TypeVerb
Root√कृ (करणे) / कृ- (कृणोति)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र-
पौंस्यम्manly power, virility
पौंस्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौंस्य- (पुंस्- ‘man’ → पौंस्य ‘manly power’)