HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 16
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 16

Sukta 8.3

Rishi: Kāṇva tradition (probable; explicit Kaṇva comparison)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥

कण्वा॑ इव॒ भृग॑व॒: सूर्या॑ इव॒ विश्व॒मिद्धी॒तमा॑नशुः । इन्द्रं॒ स्तोमे॑भिर्म॒हय॑न्त आ॒यव॑: प्रि॒यमे॑धासो अस्वरन् ॥

kaṇvā́ iva bhṛ́gavaḥ sū́ryā iva víśvam íd dhītám ānaśuḥ | índraṃ stómebhir maháyanta ā́yavaḥ priyá-medhāso asvaran ||

Like the Kaṇvas, like the Bhṛgus, like the Suns, they attained the whole by their concentrated vision. Magnifying Indra with hymns, the Āyus, rich in the dear intelligence, cried out in inspired sound.

कण्वाः॑ऽइव । भृग॑वः । सूर्या॑ऽइव । विश्व॑म् । इत् । धी॒तन् । आ॒न॒शुः॒ । इन्द्र॑म् । स्तोमे॑भिः । म॒हय॑न्तः । आ॒यवः॑ । प्रि॒यऽमे॑धासः । अ॒स्व॒र॒न् ॥कण्वाःइव । भृगवः । सूर्याइव । विश्वम् । इत् । धीतन् । आनशुः । इन्द्रम् । स्तोमेभिः । महयन्तः । आयवः । प्रियमेधासः । अस्वरन् ॥kaṇvāḥ-iva | bhṛgavaḥ | sūryāiva | viśvam | it | dhītan | ānaśuḥ | indram | stomebhiḥ | mahayantaḥ | āyavaḥ | priya-medhāsaḥ | asvaran

कण्वाःthe Kaṇvas (seers)
कण्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
भृगवःthe Bhṛgus
भृगवः:
कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध) / विशेषणवत्
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
सूर्याःthe suns / sun(-like ones)
सूर्याः:
कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
विश्वम्all (the whole)
विश्वम्:
कर्म
TypeNoun (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत्/इद् (निपात)
धीतमानशुःhaving thought/intent minds; of inspired mind
धीतमानशुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (compound)
Rootधीत- (√धी ‘to think, to set in mind’) + मनस् (प्रातिपदिक); बहुव्रीहि
आनशुःthey attained / reached
आनशुः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते) ‘to reach, attain’
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्तोमेभिःwith hymns of praise
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
महयन्तःmagnifying, exalting
महयन्तः:
कर्तृ (सहक्रिया/विशेषण)
TypeVerb (participle)
Root√मह् ‘to honor, magnify’ (causative stem महय-)
आयवःthe Āyus/Āyavas (a people/clan)
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक; ‘vital power/lineage’; RV: ‘Āyus/Āyavaḥ’ as a clan/people)
प्रियमेधासःthe Priyamedhas (seers/descendants)
प्रियमेधासः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun (proper/collective)
Rootप्रियमेध (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नामधेय; ‘whose wisdom is dear’ / name of a seer-line)
अस्वरन्they sang / sounded forth
अस्वरन्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√स्वर्/√स्वृ (स्वरति) ‘to sound, sing’