Mantra 6
Sukta 8.29
Devata: The One power as knower of paths and hidden deposits (esoteric/occult aspect; identification uncertain)
Samhita Patha (Devanagari)
पथ एकः पीपाय तस्करो यथाँ एष वेद निधीनाम् ॥
Samhita Patha (IAST)
प॒थ एक॑: पीपाय॒ तस्क॑रो यथाँ ए॒ष वे॑द निधी॒नाम् ॥
Transliteration
pathá ékaḥ pīpāya táskaro yáthāṃ eṣá veda nidhīnā́m ||
Translation
One knows the paths and makes them swell with movement—like a thief who knows the hidden treasures; so this power knows the secret deposits within us.
Padapatha (Word Analysis)
प॒थः । एकः॑ । पी॒पा॒य॒ । तस्क॑रः । य॒था॒ । ए॒षः । वे॒द॒ । नि॒ऽधी॒नाम् ॥पथः । एकः । पीपाय । तस्करः । यथा । एषः । वेद । निधीनाम् ॥pathaḥ | ekaḥ | pīpāya | taskaraḥ | yathā | eṣaḥ | veda | ni-dhīnām
Word by Word
पथःthe path / way
पथः:
अधिकारण (मार्ग-रूपेण/विषय-निर्देशः)
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
एकःone (person)
एकः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक (प्रातिपदिक)
पीपायhas made drink / has caused to drink; has drunk (perfect)
पीपाय:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्धा)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘पिबति/पाययति’), सन्नन्त/इच्छार्थ-प्रयोगः
तस्करःa thief
तस्करः:
कर्तृ (पीपाय इत्यस्य)
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिक)
यथाas, just as
यथा:
सम्बन्ध/उपमान (यथोपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
आन्towards, unto
आन्:
अधिकारण/दिशा (गमन-प्राप्ति-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) + अञ्/अन् (अव्यय-प्रयोगः; ‘towards/unto’), वैदिक रूप
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ (वेद इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
निधीनाम्of the treasures / deposits
निधीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)