HomeRig VedaMandala 8Sukta 26Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.26

Devata: Aśvinau

जुहुराणा चिदश्विना मन्येथां वृषण्वसू । युवं हि रुद्रा पर्षथो अति द्विषः ॥

जु॒हु॒रा॒णा चि॑दश्वि॒ना म॑न्येथां वृषण्वसू । यु॒वं हि रु॑द्रा॒ पर्ष॑थो॒ अति॒ द्विष॑: ॥

juhurāṇā́ cid aśvinā manyethāṃ vṛṣaṇvasū | yuváṃ hí rudrā párṣatho áti dvíṣaḥ ||

Even when we are wavering, O Aśvins, you take thought of us, O possessors of vigorous plenitude; for you two, O strong ones, carry us across beyond the haters—beyond the hostile movements.

जु॒हु॒रा॒णा । चि॒त् । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । म॒न्ये॒था॒म् । वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्ऽवसू । यु॒वम् । हि । रु॒द्रा॒ । पर्ष॑थः । अति॑ । द्विषः॑ ॥जुहुराणा । चित् । अश्विना । आ । मन्येथाम् । वृषण्वसू इति वृषण्वसू । युवम् । हि । रुद्रा । पर्षथः । अति । द्विषः ॥juhurāṇā | cit | aśvinā | ā | manyethām | vṛṣaṇvasūitivṛṣaṇ-vasū | yuvam | hi | rudrā | parṣathaḥ | ati | dviṣaḥ

जुहुराणा(you) two offering/performing oblations
जुहुराणा:
विशेषण (सम्बोधन/कर्तृ-सम्बन्ध) — ‘अश्विना’ का विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootजुहुराणा- (प्रातिपदिक; √जुह्/√हु ‘to pour, offer’ से निष्पन्न, ‘जुहुराण’ = ‘होम/आहुति करनेवाला/करती’)
चित्even, indeed
चित्:
निपात (बल/अपि-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ (मुख्य कर्ता)
TypeNoun (proper, dual deity-name)
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक; अश्व ‘horse’ से)
मन्येथाम्you two think/suppose
मन्येथाम्:
क्रिया (अश्विना-कर्तृक)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते) ‘to think, suppose’
वृषण्वसूO two strong/good-wealthed ones
वृषण्वसू:
सम्बोधन (अश्विनौ प्रति)
TypeNoun (epithet, vocative)
Rootवृषण्वसु- (प्रातिपदिक; वृषन् ‘bull/strong’ + वसु ‘good/wealth’)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ (प्रकट कर्ता)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिfor, indeed
हि:
निपात (हेतु/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
रुद्राO two Rudras (Rudra-like ones)
रुद्रा:
सम्बोधन (अश्विनौ प्रति; ‘हे रुद्रौ’ = ‘रुद्र-सदृशौ/रुद्र-सम्बद्धौ’)
TypeNoun (proper, vocative)
Rootरुद्र- (प्रातिपदिक; देव-नाम)
पर्षथःyou two carry across / rescue
पर्षथः:
क्रिया (युवम्-कर्तृक)
TypeVerb
Root√पॄ/√पृ (पर्षति) ‘to carry across, bring over, save’
अतिover, beyond
अति:
क्रियाविशेषण (अतिक्रम-अर्थ)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
द्विषःhaters, enemies
द्विषः:
कर्म (अति + पर्षथः के साथ: ‘द्विषः अति’ = ‘शत्रुओं के पार/उनसे परे’)
TypeNoun
Rootद्विष्- (प्रातिपदिक; ‘hater, enemy’)