Mantra 23
Sukta 8.26
Devata: Vāyu
Samhita Patha (Devanagari)
वायो याहि शिवा दिवो वहस्वा सु स्वश्व्यम् । वहस्व महः पृथुपक्षसा रथे ॥
Samhita Patha (IAST)
वायो॑ या॒हि शि॒वा दि॒वो वह॑स्वा॒ सु स्वश्व्य॑म् । वह॑स्व म॒हः पृ॑थु॒पक्ष॑सा॒ रथे॑ ॥
Transliteration
vā́yo yā́hi śivā́ dívo váhasvā sú svaśvyàm | váhasva maháḥ pṛthupákṣasā ráthe ||
Translation
O Vāyu, come with auspiciousness from heaven; bear hither thy perfect swiftness of good steeds. Bear also the vast greatness on thy chariot of wide-winged power.
Padapatha (Word Analysis)
वायो॒ इति॑ । या॒हि । शि॒व॒ । आ । दि॒वः । वह॑स्व । सु । सु॒ऽअश्व्य॑म् । वह॑स्व । म॒हः । पृ॒थु॒ऽपक्ष॑सा । रथे॑ ॥वायो इति । याहि । शिव । आ । दिवः । वहस्व । सु । सुअश्व्यम् । वहस्व । महः । पृथुपक्षसा । रथे ॥vāyo iti | yāhi | śiva | ā | divaḥ | vahasva | su | su-aśvyam | vahasva | mahaḥ | pṛthu-pakṣasā | rathe
Word by Word
वायोO Vāyu
वायो:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) ← √वा (वाति ‘to blow’)
या॒हिcome / go (hither)
या॒हि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√या (याति ‘to go’)
शि॒वाauspicious (ones)
शि॒वा:
विशेषण (वह्य वस्तूनां/अश्वानां)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
दि॒वःof heaven / from the sky
दि॒वः:
सम्बन्ध (source/association: ‘of heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
वह॑स्वcarry / convey
वह॑स्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वह् (वहति ‘to carry, convey’)
सुwell, very
सु:
विशेषण-प्रवर्धक
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/उपसर्गीय अव्यय)
स्वश्व्य॑म्(a boon/aid) with good horses; good-horsed
स्वश्व्य॑म्:
कर्म (that which is to be brought/carried)
TypeAdjective
Rootस्वश्व्य (प्रातिपदिक) = सु- + अश्व ( ‘having good horses’)
वह॑स्वcarry / bring
वह॑स्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वह् (वहति ‘to carry, convey’)
म॒हःof greatness / of the great (one)
म॒हः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
पृ॑थु॒पक्ष॑साwith broad wings
पृ॑थु॒पक्ष॑सा:
करण (instrument/means: ‘with broad wings’)
TypeAdjective
Rootपृथुपक्ष (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘broad-winged’) + -सा (तृतीया एकवचन)
रथे॑on the chariot
रथे॑:
अधिकरण (locus: ‘on/in the chariot’)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)