Mantra 10
Sukta 8.26
Devata: Aśvinau
Samhita Patha (Devanagari)
अश्विना स्वृषे स्तुहि कुवित्ते श्रवतो हवम् । नेदीयसः कूळयातः पणीँरुत ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒श्विना॒ स्वृ॑षे स्तुहि कु॒वित्ते॒ श्रव॑तो॒ हव॑म् । नेदी॑यसः कूळयातः प॒णीँरु॒त ॥
Transliteration
aśvinā́ svṛ́ṣe stúhi kúvit te śrávato hávam | nédī́yasaḥ kūḷayātaḥ paṇī́ṃr utá ||
Translation
O seer, praise the Aśvins with a free-flowing utterance; perhaps they will hear the call. May they draw nearer, driving away even the Paṇis—those hoarders who obstruct the offerings and the light.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒श्विना॑ । सु । ऋ॒षे॒ । स्तु॒हि॒ । कु॒वित् । ते॒ । श्रव॑तः । हव॑म् । नेदी॑यसः । कू॒ळ॒या॒तः॒ । प॒णीन् । उ॒त ॥अश्विना । सु । ऋषे । स्तुहि । कुवित् । ते । श्रवतः । हवम् । नेदीयसः । कूळयातः । पणीन् । उत ॥aśvinā | su | ṛṣe | stuhi | kuvit | te | śravataḥ | havam | nedīyasaḥ | kūḷayātaḥ | paṇīn | uta
Word by Word
अश्विनाO Aśvins (Divine Horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन (addressed deities)
TypeNoun (dual vocative) / Devatā-name
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक) → अश्विनौ
स्वृ॑षेI praise / I sing
स्वृ॑षे:
कर्तृ (speaker as agent)
TypeVerb
Rootस्वृ (धातु; ‘to sound/chant/praise’—Vedic) → स्वृ॑षे
स्तुहिpraise! / sing!
स्तुहि:
कर्तृ (addressed one as agent)
TypeVerb (imperative) / injunctive-like Vedic usage
Rootस्तु (धातु) → स्तुहि
कुवित्perhaps? / whether?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootकु (अव्यय-प्रातिपदिक, interrogative particle) + वित् (particle) → कुवित्
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → ते
श्रवतःof the renowned / of the famed
श्रवतः:
विशेषण-सम्बन्ध (qualifying ‘havam’ as ‘of the famed one/for the famed’ in Vedic genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootश्रवत् (प्रातिपदिक; ‘famed, glorious, hearing/renowned’) → श्रवतः
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म (object of calling/praising)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक) / √ह्वे (धातु ‘to call, invoke’) → हवम्
नेदीयसःof the nearer / nearest
नेदीयसः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the nearer/nearest’)
TypeAdjective (comparative)
Rootनेदीयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक from ‘निदि/नेद’ ‘near’) → नेदीयसः
कूळयातःyou two guide/bring (to the shore/near)
कूळयातः:
कर्तृ (Aśvins as agents)
TypeVerb
Rootकूळय (causative/denominative stem, Vedic; ‘to lead/bring to the bank/shore, to guide’) → कूळयातः
पणीन्the Paṇis (stingy foes)
पणीन्:
कर्म (those to be dealt with/overcome/led away)
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक; ‘Pani’, niggardly demon/merchant) → पणीन्
उतand / also / moreover
उत:
—
TypeIndeclinable (conj./emphatic)
Rootउत (अव्यय) अव्यय