HomeRig VedaMandala 8Sukta 19Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 8.19

Devata: Agni

प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥

प्र॒शंस॑मानो॒ अति॑थि॒र्न मि॒त्रियो॒ऽग्नी रथो॒ न वेद्य॑: । त्वे क्षेमा॑सो॒ अपि॑ सन्ति सा॒धव॒स्त्वं राजा॑ रयी॒णाम् ॥

praśáṃsamāno átithir ná mitriyó’gnī rátho ná védyaḥ | tvé kṣémāso ápi santi sā́dhavas tváṃ rājā rayīṇā́m ||

When he is praised, Agni becomes like a welcome guest, like a friend; like a chariot he is to be known as the carrier of our progress. In you are the sure safeties and the right fulfillments; you are the king of the rayi—our plenitude of being.

प्र॒ऽशंस॑मानः । अति॑थिः । न । मि॒त्रियः॑ । अ॒ग्निः । रथः॑ । न । वेद्यः॑ । त्वे॒ इति॑ । क्षेमा॑सः । अपि॑ । स॒न्ति॒ । सा॒धवः॑ । त्वम् । राजा॑ । र॒यी॒णाम् ॥प्रशंसमानः । अतिथिः । न । मित्रियः । अग्निः । रथः । न । वेद्यः । त्वे इति । क्षेमासः । अपि । सन्ति । साधवः । त्वम् । राजा । रयीणाम् ॥pra-śaṃsamānaḥ | atithiḥ | na | mitriyaḥ | agniḥ | rathaḥ | na | vedyaḥ | tveit i | kṣemāsaḥ | api | santi | sādhavaḥ | tvam | rājā | rayīṇām

प्रशंसमानःpraising, lauding
प्रशंसमानः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootप्र-√शंस (शंसु स्तुतौ) → प्रशंसमान (वर्तमान कृदन्त)
अतिथिःguest
अतिथिः:
Kartā (समानााधिकरणम् प्रशंसमानः) अथवा उपमेयः
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
मित्रियःfriendly, of a friend
मित्रियः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootमित्रिय (मित्र-सम्बन्धी; प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā (द्वितीय-पादे उपमेयः/विषयः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
Kartā (उपमानम्)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
वेद्यःto be known/recognized; worthy to be found
वेद्यः:
Kartā (अग्निः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√विद् (विद् ज्ञाने) → वेद्य (कृदन्त/विशेषण)
त्वेin you
त्वे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
क्षेमासःsecurities, safeties, welfare
क्षेमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
अपिalso, indeed
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सन्तिare
सन्ति:
— (अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (असँ भुवि)
साधवःgood, beneficial
साधवः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective/Noun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
राजाking
राजा:
Kartā (त्वम् इत्यस्य समानााधिकरणम्)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
रयीणाम्of riches, of wealth
रयीणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)