Mantra 5
Sukta 8.19
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥
Samhita Patha (IAST)
यः स॒मिधा॒ य आहु॑ती॒ यो वेदे॑न द॒दाश॒ मर्तो॑ अ॒ग्नये॑ । यो नम॑सा स्वध्व॒रः ॥
Transliteration
yáḥ samídhā yá ā́hutī yó védena dadā́śa márto agnáye | yó námasā svadhvaráḥ ||
Translation
The mortal who serves Agni with kindling, with offering, with knowledge, and who gives with reverence—he whose sacrifice is self-ruled and straight—he enters the right protection of the Fire within.
Padapatha (Word Analysis)
यः । स॒म्ऽइधा॑ । यः । आऽहु॑ती । यः । वेदे॑न । द॒दाश॑ । मर्तः॑ । अ॒ग्नये॑ । यः । नम॑सा । सु॒ऽअ॒ध्व॒रः ॥यः । सम्इधा । यः । आहुती । यः । वेदेन । ददाश । मर्तः । अग्नये । यः । नमसा । सुअध्वरः ॥yaḥ | sam-idhā | yaḥ | āhutī | yaḥ | vedena | dadāśa | martaḥ | agnaye | yaḥ | namasā | su-adhvaraḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā (सम्बन्ध-निर्देशकः ‘यः … सः’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समिधाwith kindling/fuel-stick
समिधा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसमिध्- (प्रातिपदिक; √इध् ‘दीप्तौ’ से) अथवा सम्+√इध्
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुत्याwith an oblation
आहुत्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआहुति- (प्रातिपदिक; आ+√हु ‘होम/आह्वान’ से)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदेनwith (sacred) knowledge / by the Veda
वेदेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवेद- (प्रातिपदिक; √विद् ‘ज्ञाने’ से; ‘वेद’ = sacred knowledge)
ददाशhas given / has offered
ददाश:
Kriyā (मुख्य-क्रिया)
TypeVerb
Root√दा/√दाश् (Vedic: ‘to give, to offer’; reduplicated perfect)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā (ददाश इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक; √मृ ‘मरणे’ से)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence / by homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक; √नम् ‘नमने’ से)
स्वध्वरःthe one of good sacrifice / good performer of the rite
स्वध्वरः:
Kartā (अध्याहृत-क्रियायाः/स्तुत्यर्थे; ‘यः … (अस्ति)’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्वध्वर- (प्रातिपदिक; सु- + ध्वर/अध्वर ‘यज्ञ’), ‘well-ritualled’